Intercyza przedślubna a wykluczenie nierozerwalności małżeństwa

Marcin Wolczko; Karol Zawiślak

doi:10.21697/pk.2025.68.3.07

Opublikowane: 29.09.2025

Tom 68 Nr 3 (2025)

Intercyza przedślubna a wykluczenie nierozerwalności małżeństwa

Marcin Wolczko

, Karol Zawiślak

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.07

Abstrakt

Artykuł przedstawia przepisy prawa polskiego odnoszące się do ustroju majątkowego małżonków i możliwości zawarcia przez nich umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową, wskazując na jej skutki, także te pozytywne w odniesieniu do obowiązku małżonków zaspokojenia potrzeb materialnych rodziny. W części odnoszącej się do prawa kanonicznego wykazano, że samo podpisanie intercyzy nie świadczy o wykluczeniu nierozerwalności małżeństwa. Kościół podchodzi neutralnie do kwestii ustroju majątkowego małżonków, pozostawiając im wolność jego wyboru i kształtowania.

Słowa kluczowe:

intercyza, ustrój majątkowy, rozdzielność majątkowa, symulacja, wykluczenie nierozerwalności

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wolczko, M., & Zawiślak, K. (2025). Intercyza przedślubna a wykluczenie nierozerwalności małżeństwa. Prawo Kanoniczne, 68(3), 145–170. https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.07

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Źródła
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Joannis Pauli PP.II promulgatus, AAS 75 (1983), pars II, s. 1-317. Tekst łacińsko-polski: Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 roku. Zaktualizowany przekład na język polski, Poznań 2022.
Google Scholar

Codice Civile, GU n.79 del 04-04-1942, https://www.codice-civile-online.it/codice-civile/articolo-162-del-codice-civile – [dostęp: 3.12.2024].
Google Scholar

Istituto Nazionale di Statistica, Tabela 2.11, http://demo.istat.it/altridati/matrimoni/ – [dostęp: 3.12.2024].
Google Scholar

KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI, Dekret ogólny o przeprowadzaniu rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa kanonicznego (8.10.2019), Akta KEP 31(2019), s. 27-93.
Google Scholar

KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI, Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o przygotowaniu do zawarcia małżeństwa w Kościele katolickim (5.09.1986), Akta KEP 1(1998), s. 83-137.
Google Scholar

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw z 23.04.2003 r., https://orka.sejm.gov.pl/Druki4ka.nsf/druk?OpenAgent&1566 – [dostęp: 03.12.2024].
Google Scholar

SACRA CONGREGAZIONE PER I SACRAMENTI E IL CULTO DIVINO, Notificazione agli Em.mi ed Ecc.mi Ordinari d'Italia Prot. N. 1114/78, Notiziario della Conferenza Episcopale Italiana, N. 7, 25.07.1978, s. 114-115.
Google Scholar

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. 1997 Nr 137 poz. 926 ze zm.
Google Scholar

Orzecznictwo
Google Scholar

Dec. c. Bruno z 8.05.1987, RRD 79 (1987), s. 285-296. DOI: https://doi.org/10.5962/p.383942
Google Scholar

Dec. c. Colagiovanni z 9.04.1991, RRD 88 (1991), s. 227-238. DOI: https://doi.org/10.1055/s-1991-20686
Google Scholar

Dec. c. De Jorio z 6.03.1968, SRRD 60 (1968), s. 178-185.
Google Scholar

Dec. c. Huber z 15.12.1994, RRD 86 (1994)), s. 734-746. DOI: https://doi.org/10.1002/micr.1920150120
Google Scholar

Dec. c. Parisella z 14.01.1982, RRD 74 (1982), s. 20-27. DOI: https://doi.org/10.14314/polimery.1982.020
Google Scholar

Dec. c. Stankiewicz z 27.05.1994, RRD 86 (1994), s. 240-258. DOI: https://doi.org/10.1017/S0266673100008783
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2003 r., IV CKN 1721/00, Lex nr 78276.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2003 r., IV CK 283/02, Lex nr 602280.
Google Scholar

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2009 r., I FZ 216/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 67/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., I CSK 361/09, Legalis.
Google Scholar

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015 r., V CSK 390/14, Legalis.
Google Scholar

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1997 r., III CZP 26/97, LEX nr 31295.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2010 r., I ACa 565/10, OSAB 2011, Nr 1, s. 10–16.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2018 r., I ACa 747/17, LEX nr 2453714.
Google Scholar

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2015 r., I A Ca 185/15, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1976 r., III CRN 373/75, OSNCP 1977, nr 2, poz. 31.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CKN 545/01, OSNC 2004, Nr 9, poz. 143.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 273/02, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., IV CSK 59/04, w: G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018, kom. art. 51.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CSK 130/08, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011 r., I CSK 616/10, OSNC-ZD 2012, Nr 4, poz. 71.
Google Scholar

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2014 r., V CSK 488/13, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2015 r., I SA/Bd 1155/14, Legalis.
Google Scholar

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r., III SA/Wa 601/16, Legalis.
Google Scholar

Literatura
Google Scholar

BUDZIAREK M., Komentarz do art. 29, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, red. H. Dzwonkowski, Wydanie 8, Warszawa 2019 s. 357-387.
Google Scholar

DAMASIEWICZ A., Intercyzy i umowy między konkubentami. Klauzule umowne, Warszawa 2008.
Google Scholar

DZIERŻOŃ G., Nierozerwalność małżeństwa, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, k. 1824.
Google Scholar

GÓRALSKI W., Wykluczenie nierozerwalności małżeństwa w świetle najnowszego orzecznictwa Roty Rzymskiej, Ius Matrimoniale 3(1998), s. 89-114. DOI: https://doi.org/10.21697/im.1998.3(9).04
Google Scholar

JĘDREJEK G., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018.
Google Scholar

JĘDRUCH S., Majątkowa sytuacja małżonków, Warszawa 1988.
Google Scholar

MARCINIAK A., Komentarz do art. 787 w: Kodeks postępowania cywilnego, t. 1, Komentarz. Art. 730–10951, red. K. Piasecki, Wydanie 7, Warszawa 2020, s. 486-487.
Google Scholar

PAWLICZAK J., Komentarz do art. 47, w: Komentarze Prawa Prywatnego, t. 5, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Przepisy wprowadzające KRO, red. K. Osajda, Warszawa 2017, s. 506-509.
Google Scholar

PIETRZYKOWSKI K, Komentarz do art. 51, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018, s. 467-468.
Google Scholar

ROMAŃSKA M., LEŚNIAK O., Komentarz do przepisów art. 758-1088 KPC regulujących postępowanie egzekucyjne, w: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2016, s. 179-614.
Google Scholar

SKOWROŃSKA-BOCIAN, E., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, LEX/el. 2014, https://sip.lex.pl/#/commentary/587616385/413825 [dostęp: 2025-06-04].
Google Scholar

SKRZYDLEWSKI W., Problem celów małżeństwa, Annalecta Cracoviensia 3(1971), s. 321-361. DOI: https://doi.org/10.15633/acr.2766
Google Scholar

SOKOŁOWSKI T., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. II, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, LEX/el. 2013, s.341-344.
Google Scholar

SYCHOWICZ M., Komentarz do art. 47, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. V, red. K. Piasecki, LEX/el. 2012, s. https://sip.lex.pl/#/commentary/587545125/355646 [dostęp: 2025-06-04].
Google Scholar

SYLWESTRZAK A., Komentarz do art. 36, w: Zarząd majątkiem wspólnym. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, Warszawa 2016, s. 262-313.
Google Scholar

ŚW. TOMASZ Z AKWINU, Suma teologiczna. Tom 32. Małżeństwo, tłum. z łac. F.W. Bednarski, Londyn 1982.
Google Scholar

VILADRICH, P.J., Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa, Warszawa 2002.
Google Scholar