Coitus a przyczyna sprawcza małżeństwa

Andrzej Sacher

doi:10.21697/pk.2022.65.4.03

Opublikowane: 31.03.2023

Tom 65 Nr 4 (2022)

Coitus a przyczyna sprawcza małżeństwa

Andrzej Sacher

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.4.03

Abstrakt

W artykule zatytułowanym „Coitus a przyczyna sprawcza małżeństwa” autor prezentuje zarys ewolucji nauki Kościoła katolickiego (prawa kanonicznego) na temat roli, jaką w powstaniu węzła małżeńskiego odgrywał i odgrywa seksualny akt małżeński. Ukazuje wpływ, jaki w tej kwestii na doktrynę Kościoła miało prawo rzymskie, prawo celtyckie i germańskie. Artykuł prezentuje również dyskusje na płaszczyźnie teologicznej oraz aktualne stanowisko Kościoła w tej materii zawarte w obowiązującym prawie kodeksowym

Słowa kluczowe:

coitus, przyczyna sprawcza małżeństwa, małżeństwo, teoria konsensualna, teoria kopulacyjna, Szkoła Bolońska, Szkoła Paryska, prawo kodeksowe, prawo rzymskie, prawo celtyckie, prawo germańskie

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Sacher, A. (2023). Coitus a przyczyna sprawcza małżeństwa. Prawo Kanoniczne, 65(4). https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.4.03

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Źródła
Google Scholar

A. Gellii Noctium Atticarum libri XX, rec. C. Hosius, B.G. Teubner, Lipsiae 1903.
Google Scholar

Albertus Magnus, In IV Sent., Operum, vol. XVI, Lugduni 1651.
Google Scholar

Bonaventura, Opera omnia, vol. IV, Commentaria in IV Libraum Sententiarum, Quaracchi 1889.
Google Scholar

Catechismus Catholicae Ecclesiae, https://www.vatican.va/archive/catechism_lt/index_lt.htm (dostęp: 6.12.2024), tekst polski: Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. II popr., Poznań 2002.
Google Scholar

CODEX IURIS CANONICI auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus. KODEKS PRAWA KANONICZNEGO promulgowany przez Papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 roku. Zaktualizowany przekład na język polski, Poznań 2022.
Google Scholar

Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego. Edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego (Ediciones Unversidad de Navarra), wyd. 2., red. P. Majer, Warszawa 2023.
Google Scholar

Corpus Iuris Canonici, vol. I, ed. E. Friedberg, Leipzig 1879.
Google Scholar

Corpus Iuris Civilis, vol. I, ed. Th. Mommsen, P. Krüger, Berolini 1954.
Google Scholar

Gai Institutiones. Instytucje Gaiusa. Tekst i przekład. Z języka łacińskiego przełożył, wstępem i uwagami opatrzył W. Rozwadowski, Poznań 2003.
Google Scholar

Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich – tekst łaciński i polski w: https://www.iuscangreg.it/cceo_multilingue.php (dostęp: 6.12.2024).
Google Scholar

Macrobii In Somnium Scipionis ex Ciceronis VI. libro de rep. eruditissima explanatio. Eiusdem Saturnaliorum libri VII. Censorinus De die natali, additis ex uetusta exemplari nonnullis, quae desiderabantur, ed. A. Manuzio, Lugduni 1550.
Google Scholar

Sobór Trydencki, w: Dokumenty Soborów Powszechnych. Tekst łaciński i polski, Tom IV (1511-1870) Lateran V, Trydent, Watykan I, ukł. i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2005, s. 183-867.
Google Scholar

Sobór Watykański II, Konstytucje. Dekrety. Deklaracje, Tekst łacińsko-polski. Nowe tłumaczenie, Poznań 2008.
Google Scholar

SONDEL J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, wyd. 2., Kraków 2005.
Google Scholar

Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, vol. 1-35, London 1962-1998.
Google Scholar

Bibliografia
Google Scholar

BĄCZKOWICZ F., Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa, t. 2., wyd. 3., uzup. i przygot. do druku J. Baron, W. Stawinoga, Opole 1958.
Google Scholar

BERMAN H.J., Prawo i rewolucja. Kształtowanie się zachodniej tradycji prawnej, przeł. S. Amsterdamski, Warszawa 1995.
Google Scholar

BISKUPSKI S., Prawo małżeńskie Kościoła rzymskokatolickiego, Warszawa 1956.
Google Scholar

DAVIES N., Wyspy. Historia, przeł. E. Tabakowska, Kraków 2007.
Google Scholar

DĘBIŃSKI A., Rzymskie prawo prywatne. Kompendium, wyd. 7., Warszawa 2021.
Google Scholar

DOPIERAŁA K., Księga papieży, Poznań 2019.
Google Scholar

GÓRALSKI W., Małżeństwo kanoniczne, Warszawa 2011.
Google Scholar

GÓRALSKI W., Zgoda małżeńska, konsens małżeński, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, kol. 3137-3143.
Google Scholar

INSADOWSKI H., Rzymskie prawo małżeńskie a chrześcijaństwo, Lublin 1935.
Google Scholar

JAWORSKA-BISKUP K., Małżeństwo i rozwód w średniowiecznym prawie Hywel Dda (Cyfraith Hywel), „Czasopismo Prawno-Historyczne” t. 66 (2014), z. 2., s. 241-253. DOI: https://doi.org/10.14746/cph.2014.46.2.10
Google Scholar

JAWORSKA-BISKUP K., Prawo średniowiecznej Walii „Cyfraith Hywel” – Prolegomena do glosariusza walijsko-polskiej terminologii prawnej, „Roczniki Humanistyczne” t. 69 (2021), z. 6., s. 55-85. DOI: https://doi.org/10.18290/rh21696-4
Google Scholar

JAWORSKA-BISKUP K., Rozwój prawa średniowiecznej Walii do 1284 roku – perspektywa historyczna, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa”, 11 (2) 2018, s. 197-216. DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.18.011.8775
Google Scholar

JOŃCA M., Coitus, w: Leksykon tradycji rzymskiego prawa prywatnego. Podstawowe pojęcia, red. A. DĘBIŃSKI, M. JOŃCA, Warszawa 2016, s. 67-68.
Google Scholar

KELLY J.N.D., Encyklopedia papieży, przeł. i uzup. T. Szafrański, Warszawa 2006.
Google Scholar

KURSA S.P., Rzymskie korzenie stanowiska Gracjana w kwestii przyczyny sprawczej małżeństwa, „Studia Prawnoustrojowe” 21 (2013), s. 79-86.
Google Scholar

O`MALLEY J.W., Trydent. Co się zdarzyło podczas soboru, przeł. M. Chojnacki, Kraków 2014.
Google Scholar

MICHALSKI M., Coitus albo consensus, czyli co stanowi o ważności małżeństwa. Relacja z pewnej dyskusji z XI-XIII wieku, w: Nihil superfluum esse. Prace z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesor Jadwidze Krzyżaniakowej, red. J. Strzelczyk i J. Dobosz, Poznań 2000, s. 159-166.
Google Scholar

NOWODWORSKI M., Encyklopedja kościelna, t. 24., Warszawa 1900.
Google Scholar

PAŹDZIOR S., SITARZ M., Małżeństwo w Kościele katolickim, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, kol. 1672-1686.
Google Scholar

RYBCZYK J., Zezwolenie rodziców przy małżeństwie nieletnich dzieci, Lublin 1949.
Google Scholar

SACHER A., „Coitus” w rzymskim prawie małżeńskim, „Ius Matrimoniale” t. 34 (2023), nr 1., s. 63-82.
Google Scholar

SADOWSKI P., „Affectio maritalis” w prawie rzymskim, w: Małżeństwo jako zawarty związek mężczyzny i kobiety, red. T. Rakoczy, Lublin 2014, s. 77-92.
Google Scholar

SARMIENTO A., Małżeństwo chrześcijańskie. Podręcznik teologii małżeństwa i rodziny, przeł. P. Rak, red. K. Gryz, Kraków 2002.
Google Scholar

SMOLIŃSKI T., Zgoda małżeńska jako przyczyna sprawcza małżeństwa, „Ius Matrimoniale” 30 (2019), nr 1., s. 65-76. DOI: https://doi.org/10.21697/2019.30.1.04
Google Scholar

SOBCZAK A., Czym jest chrześcijańskie małżeństwo? Istota chrześcijańskiego małżeństwa w świetle kanonistyki, Poznań 2006.
Google Scholar

STOLAREK D., Affectio maritalis, w: Leksykon tradycji rzymskiego prawa prywatnego. Podstawowe pojęcia, red. A. Dębiński, M. Jońca, Warszawa 2016, s. 22-23.
Google Scholar

TREGGIARI S., Roman Marriage. Iusti Coniuges From the Time of Cicero to the Time of Ulpian, Oxford 1993.
Google Scholar

WILEMSKA E., Małżeństwo niedopełnione, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, kol. 1669-1670.
Google Scholar