Ogłoszenia

Z cyklu "60/60 the best of SPCh" (51) [60 najciekawszych publikacji z 60 lat istnienia SPCh]

2026-01-09

  • Piotr Leśniak: Filozofia tu i teraz. Ontologia procesu jako podstawa filozoficznego coachingu [Studia Philosophiae Christianae 54(2018)3, s. 111-147].
  • OPIS: Przypomniany artykuł zawiera szkic ontologicznych podstaw coachingu filozoficznego – nowej dyscypliny praktycznej. Jest rozwinięciem idei rozumienia filozofii jako ćwiczenia duchowego – coachingowy model uprawiania filozofii. W drugim paragrafie tekstu przedstawiono ontologię Platona z perspektywy filozofii procesu. Widziana z tej perspektywy ontologia Platona jest rodzajem metafizyki doświadczenia – byt nazywany przez Platona „prawdziwym” nie jest rzeczywistością abstraktów, lecz tym, czego doświadczamy w chwilach, gdy rozpoznajemy znaczenie konkretnych sytuacji życiowych w perspektywie Dobra. Filozofia Platona okazuje się rodzajem filozoficznej logoterapii – praktyki duchowej polegającej na uwalnianiu umysłu przez odwracanie go od patologicznych pseudoznaczeń w stronę Sensu. Przyjęcie tej perspektywy oznacza uznanie doświadczenia medytacyjnego za punkt odniesienia refleksji filozoficznej. Oznacza też skierowanie uwagi w stronę doświadczenia wewnętrznego, również w stronę odczuć płynących z ciała jako istotnego składnika tego doświadczenia. Jako konkretny przykład starożytnego coachingu filozoficznego opisano w tekście stoicką praktykę „wytyczania teraźniejszości”. Dla zilustrowania idei współczesnego coachingu filozoficznego opisano ćwiczenie „Moje tu i teraz” – jedno z narzędzi opracowanych na potrzeby indywidualnej praktyki coachingowej. Opiera się ono na założeniach zarysowanej wcześniej ontologii doświadczenia. „Z jakiego powodu, dziś w epoce kognitywistyki i naukowej psychologii, odkrywanie klasycznych ‘archaicznych’ sposobów uprawiania filozofii jest tak inspirujące? Dlaczego wciąż, mimo uznania dla metod analitycznych w filozofii, potrzebujemy syntetycznych wizji, oddających sprawiedliwość całości ludzkiego doświadczenia? Dlaczego uprawianie filozofii jako ćwiczenia duchowego nie jest wejściem w obszar zarezerwowany wyłącznie dla praktyk religijnych, a wręcz przeciwnie, pozwala je pogłębiać i odkrywać ich uniwersalne znacznie? Dlaczego przedstawiona tu idea coachingu filozoficznego wydaje się bliższa praktyce filozoficznej świętych Justyna Męczennika i Klemensa Aleksandryjskiego niż mistrzów duchowości spod znaku New Age? Pytania te stanowiły inspirację tego tekstu i motywują do dalszych poszukiwań. Żyjemy w epoce ‘wykorzenienia’ z tradycji duchowych, epoce ‘mechanizacji’ sposobów bycia i trywializowania relacji społecznych. Poszukiwanie remedium na te procesy ‘u źródeł’ europejskiej kultury w klasycznej praktyce filozoficznej jest w moim przekonaniu wartym podjęcia wyzwaniem” (s. 145).
  • Spis treści: 1. Wstęp. 2. Przedświadomość, świadomość i nadświadomość. Ontologiczne podstawy Platońskiej psychoterapii. 3. W stronę filozofii tu i teraz. Popperowskie 3 światy w ujęciu procesowym. 4. Stoicka filozofia „tu i teraz”. 5. „Moje tu i teraz”. 6. Kompetencje filozoficznego coacha. 7. Zakończenie.
Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.