Sumienie w konflikcie z władzą. Sprzeciw sumienia w filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego

Oskar Kosenda

doi:10.21697/spch.2025.61.A.06

Opublikowane: 2025-06-30

Tom 61 Nr 1 (2025)

Sumienie w konflikcie z władzą. Sprzeciw sumienia w filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego

Oskar Kosenda

Studia Philosophiae Christianae

Dział: Artykuły naukowe

https://doi.org/10.21697/spch.2025.61.A.06

Abstrakt

W artykule analizuję znaczenie sprzeciwu sumienia w kontekście filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego, niemieckiego prawnika i filozofa. W tym celu nakreślone zostały podstawowe składowe doktryny tego autora: (1) powstania nowoczesnego państwa jako elementu procesu sekularyzacji, (2) dialektyka władzy i wolności, (3) konieczność relatywnej homogeniczności w pluralistycznym społeczeństwie. Analiza dorobku Böckenfördego pozwala określić pojęcie sprzeciwu sumienia jako istotny element demokratycznego państwa prawa, odnosząc je do konstytucyjnej wolności sumienia.

----------------------------------------

Zgłoszono: 31/08/2024. Zrecenzowano: 27/11/2024. Zaakceptowano do publikacji: 4/03/2025.

Słowa kluczowe:

filozofia polityczna, teoria państwa i prawa, prawo konstytucyjne, częściowe zniesienie obowiązku, polityczne zobowiązanie, Ernst-Wolfgang Böckenförde

Podobne artykuły

Roman Murawski, Jana Franciszka Drewnowskiego filozofia matematyki i logiki , Studia Philosophiae Christianae: Tom 55 Nr 2 (2019)
Robert Piłat, „Wstań i wyjdź”. Koniec działania jako problem filozoficzny , Studia Philosophiae Christianae: Tom 60 Nr 1 (2024)
Magdalena Woźniewska-Działak, Patriotyzm w filozofii praktycznej Karola Libelta. Wokół rozprawy "O miłości ojczyzny" , Studia Philosophiae Christianae: Tom 56 Nr 2 (2020)
Tomasz Femiak, Zjawisko a rzeczywistość – wpływ poglądów Bertranda Russella na koncepcję wielości rzeczywistości Leona Chwistka , Studia Philosophiae Christianae: Tom 58 Nr 1 (2022)

<< < 5 6 7 8 9 10 11 12

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kosenda, O. (2025). Sumienie w konflikcie z władzą. Sprzeciw sumienia w filozofii politycznej Ernsta-Wolfganga Böckenfördego. Studia Philosophiae Christianae, 61(1), 111–127. https://doi.org/10.21697/spch.2025.61.A.06

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Böckenförde, E.-W. (1994a). Państwo jako państwo etyczne. W J. Tishner (red.), Wolność – Państwo – Kościół (166-197). Znak.
Google Scholar

Böckenförde, E.-W. (1994b). Powstanie państwa jako element sekularyzacji. W J. Tishner (red.), Wolność – Państwo – Kościół (99-121). Znak.
Google Scholar

Böckenförde, E.-W. (1994c). Wolność i prawo, wolność i państwo. W J. Tishner (red.), Wolność – Państwo – Kościół (149-165). Znak.
Google Scholar

Böckenförde, E.-W. (1997). The Concept of the Political: A Key to Understanding Carl Schmitt’s Constitutional Theory. Canadian Journal of Law and Jurisprudence, 10(1), 5-19. DOI: https://doi.org/10.1017/S0841820900000205
Google Scholar

Böckenförde, E.-W. (2000a). Fundamental Right of Freedom of Conscience. W M. Künkler, T. Stein (red.), Religion, Law, and Democracy: Selected Writings (168-198). Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198818632.003.0009
Google Scholar

Böckenförde, E.-W. (2000b). Prawo urzeczywistnia wolność, wyznaczając jej granice. W Z. Stawrowski (red.), Państwo prawa w jednoczącej się Europie (11-29). Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Google Scholar

Bożek, M., (2023). Dialektyczna koncepcja konstytucji Hermanna Hellera. W A. Domańska (red.), Zagadnienia prawa konstytucyjnego: Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Krzysztofowi Skotnickiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Tom 1 (71-80). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-189-0.06
Google Scholar

Duchliński, P. (2007). Sumienie miejscem doświadczenia i uznania prawdy bycia osoby. W J. Jagiełło, W. Zuziak (red.), Sumienie w świecie wolności (78-106). Znak.
Google Scholar

Kant, I. (2011), Metafizyka moralności. W I. Kant, Dzieła Zebrane, tom 5. Wydawnictwo Naukowe UMK.
Google Scholar

Morawski, L. (2000). Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w roku przemian. Wydawnictwo Prawnicze PWN.
Google Scholar

Schmitt, C. (2012). Teologia polityczna i inne pisma. Aletheia.
Google Scholar

Suaudeau, J. (2017), Sprzeciw sumienia lub obowiązek nieposłuszeństwa – jego źródła i zastosowanie w sferze ochrony zdrowia. Wydawnictwo Sióstr Loretanek.
Google Scholar

Tuleja, P. (2023). Art. 25. [Zasada równouprawnienia, autonomii kościołów i związków wyznaniowych oraz bezstronności państwa]. W P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, i P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Wolters Kluwer.
Google Scholar