„Podatek od wiary”. Analiza i ocena propozycji zawartych w treści Petycji z dnia 9 czerwca 2025 r. (uzupełnionej 20 czerwca 2025 r.) w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej wprowadzenia podatku kościelnego (P11-89/25)

Jakub Stępień

doi:10.21697/pk.2026.69.2.07

Opublikowane: 25.06.2026

Tom 69 Nr 2 (2026)

„Podatek od wiary”. Analiza i ocena propozycji zawartych w treści Petycji z dnia 9 czerwca 2025 r. (uzupełnionej 20 czerwca 2025 r.) w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej wprowadzenia podatku kościelnego (P11-89/25)

Jakub Stępień

Prawo Kanoniczne

Dział: Komunikaty

https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.2.07

Abstrakt

Tło i uzasadnienie podjętego tematu: W dniu 9 czerwca 2025 roku do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej wpłynęła Petycja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej wprowadzenia podatku kościelnego (P11-89/25), która następnie została uzupełniona pismem z 20 czerwca. Autor dokumentu postuluje w niej wprowadzenie mechanizmu podatkowego, opartego na niemieckiej konstrukcji Kirchensteuer, zakładającego pobieranie podatku w wysokości 8% od wynagrodzenia jednostki, która zadeklarowała we właściwym oświadczeniu swoją przynależność do danej wspólnoty religijnej. 20 stycznia 2026 roku Komisja Petycji postanowiła wystąpić do Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o opinie o przedmiocie petycji.

Główny cel badań: Celem badań jest analiza treści petycji pod względem jej zgodności z Konstytucją z 2 kwietnia 1997 r.

Zastosowane metody: W tekście została zastosowana metoda prawno-porównawcza, związana z analizą przepisów prawa polskiego i niemieckiego oraz metoda prawno-dogmatyczna, związana z wykładnią właściwych przepisów konstytucyjnych i ustawowych

Kluczowe wyniki: Analiza treści Petycji z dn. 9 czerwca 2025 roku pozwoliła na sformułowanie wniosku, iż proponowane rozwiązanie pozostaje niezgodne z treścią art. 25 ust. 2-3, art. 32, art. 53 ust. 7, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji.

Najważniejsze wnioski: Na gruncie polskiego porządku konstytucyjnego niemożliwe pozostaje wprowadzenie takich mechanizmów podatkowych, których określenie zakresu podmiotowego pociąga za sobą obowiązek ujawnienia światopoglądu jednostki.

Słowa kluczowe:

państwo, związek religijny, kościół, wiara, podatek

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Stępień, J. (2026). „Podatek od wiary”. Analiza i ocena propozycji zawartych w treści Petycji z dnia 9 czerwca 2025 r. (uzupełnionej 20 czerwca 2025 r.) w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej wprowadzenia podatku kościelnego (P11-89/25). Prawo Kanoniczne, 69(2), 141–159. https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.2.07

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Sources
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983. AAS 75/II (1983): V-XXX. 1-317. Translation: Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Zaktualizowany przekład na język polski. 2022. Poznań: Pallottinum (=CIC/83).
Google Scholar

Die Verfassung des Deutschen Reiches („Weimarer Reichsverfassung”) vom 11. August 1919 (=WRV).
Google Scholar

Gesetz über die Erhebung von Steuern durch öffentlich-rechtliche Religionsgemeinschaften in Baden-Württemberg (Kirchensteuergesetz - KiStG) in der Fassung der Bekanntmachung vom 15. Juni 1978 (GBl. 2025 Nr. 43) (=KiStG).
Google Scholar

Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland vom 23. Mai 1949. Translation: Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec z dnia 23 maja 1949 r., https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2016/02/Niemcy_pol_010711.pdf. Accessed: 10 February 2026 (= GG).
Google Scholar

Kirchensteuergesetz (KirchStG) in der Fassung der Bekanntmachung vom 21. November 1994 (GVBl. S. 1026, BayRS 2220-4-F/K) (=KirchStG).
Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483).
Google Scholar

Petycja z dnia 9 czerwca 2025 r. (uzupełniona 20 czerwca 2025 r.), w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej wprowadzenia podatku kościelnego (P11-89/25), https://www.senat.gov.pl/prace/petycje/wykaz-tematow-petycji/petycja,1117.html. Accessed: 20 February 2026.
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. 1989 nr 29 poz. 155).
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
Google Scholar

Uzupełnienie petycji z 20 czerwca 2025 roku, https://www.senat.gov.pl/prace/petycje/wykaz-tematow-petycji/petycja,1117.html. Accessed: 20 February 2026.
Google Scholar

Literature
Google Scholar

Abramowicz, Aneta Maria. 2007. „Przedmiotowy zakres wolności religijnej”. Studia z Prawa Wyznaniowego, no. 10: 325-352.
Google Scholar

Bernaciński, Łukasz., Prawnopodatkowa analiza niemieckiego podatku kościelnego (Kirchensteuer). Ośrodek Analiz Cegielskiego. https://osrodekanaliz.pl. Accessed: 20 February 2026.
Google Scholar

Blankenberg, Mike. 2021. „Evaluation of the handling of church tax under income tax law in Germany”. Instytut Studiów Międzynarodowych i Edukacji HUMANUM 41(2): 123-132.
Google Scholar

Drozdowicz, Zbigniew. 2017. „Czym był i jest ateizm?”. Przegląd Religioznawczy, no. 2(264): 3-15.
Google Scholar

Góralski Wojciech. 2015. „Problem wystąpienia z Kościoła Katolickiego w Republice Federalnej Niemiec”. Prawo Kanoniczne 58(1): 3-21. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2015.58.1.01
Google Scholar

Gręźlikowski, Janusz. 2009. „Wpływ formalnego wystąpienia z Kościoła Katolickiego na zawarcie małżeństwa kościelnego”. Studia Wrocławskie, no. 12: 131-143.
Google Scholar

Kosek, Mirosław. 2024. „Niemiecki system finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych”, Studia z prawa wyznaniowego, no. 17: 47 - 61. https://doi.org/10.31743/spw.17259. DOI: https://doi.org/10.31743/spw.17259
Google Scholar

Lotko, Ewa. 2021. „Konstytucyjny obowiązek płacenia podatków a spójność aksjologiczna”, Prawo i Więź, no. 4(38): 546-570. https://doi.org/10.36128/priw.vi38.153. DOI: https://doi.org/10.36128/priw.vi38.153
Google Scholar

Orłowski, Janusz. 2013. „Konstytucyjna zasada powszechności opodatkowania – wybrane zagadnienia”, Studia Prawnoustrojowe, no. 22: 81-100.
Google Scholar

Rakoczy, Tomasz. 2025. „Współpraca państwa ze wspólnotami wyznaniowymi w Niemczech”. Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu, no. 1(85): 60-76. https://doi.org/10.31268/ZPBAS.2025.4. DOI: https://doi.org/10.31268/ZPBAS.2025.4
Google Scholar

Riegel, Ulrich, David Gurmann, Fabian Peters and Tobias Faix. 2019. „Does Church Tax Matter? The Influence of Church Tax on Leaving the Church”. International Journal of Practical Theology 23(2): 168-187. https://doi.org/10.1515/ijpt-2018-0028. DOI: https://doi.org/10.1515/ijpt-2018-0028
Google Scholar

Skwirowska, Justyna. 2022. „Zakres znaczeniowy zasady dostatecznej określoności prawa podatkowego a skomplikowanie prawa podatkowego”. Studia Prawnoustrojowe, no. 58: 491-504. https://doi.org/10.316 48 /sp.7927. DOI: https://doi.org/10.31648/sp.7927
Google Scholar

Sobczak, Jacek; Gołda-Sobczak, Maria. 2012. „Wolność sumienia i wyznania jako prawo człowieka”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia 19(1): 27-65.
Google Scholar

Stępień, Jakub. 2025. Stosunki państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczypospolitej Polskiej. 1st ed. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-578-2
Google Scholar

Stępień, Jakub. 2020. „Współczesne modele separacji państwa i Kościoła” In Prawo, religia, wyznanie. Na styku normatywizmu i moralności, edited by Patrycja Staniszewska-Pobikrowska, 12-32. Warszawa: Wydawnictwo Think & Make.
Google Scholar