Opublikowane: 2026-06-30

OCHRONA JASKIŃ W ŚWIETLE PRAWA

Samanta Kowalska Profil ORCID autora Samanta Kowalska
Zeszyty Prawnicze
Dział: Artykuły
DOI https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.2.05

Abstrakt

Postrzeganie jaskiń ewoluowało od miejsca schronienia, wyobrażeń kosmologicznych do tworu przyrody. Mimo że ochrona środowiska naturalnego w prawie krajowym i międzynarodowym doczekała się wielu norm prawnych i regulacji traktatowych, jaskinie pozostają poza głównym nurtem badań z zakresu nauk prawnych. W niniejszych rozważaniach przyjęto tezę, że jaskinie stanowią przykład zjawiskowej formy dziedzictwa przyrodniczego, która łączy się z tkanką społeczno-kulturową. W rozważaniach metoda dogmatyczna została dopełniona badaniami komparatystycznymi poprzez odwołanie do regulacji prawnych krajów z różnych regionów kulturowych i geograficznych. Wraz z natężeniem ruchu wspinaczkowego zwiększa się ryzyko niszczenia elementów skalnych i szaty naciekowej. W związku z tym podkreślono potrzebę opracowania skuteczniejszych form ochrony, w których jaskinie będą rozpatrywane holistycznie jako wytwór przyrody, a nie wyłącznie „obiekt turystyczny” lub „miejsce pokazowe”. Jaskinie wskazują na historię naturalną, która nie jest zamkniętą księgą, lecz dotyka teraźniejszości, skłaniając do refleksji nad różnorodnością i wielowymiarowością form istnienia w przyrodzie.

Słowa kluczowe:

prawo ochrony środowiska, jaskinie, dziedzictwo geologiczne, georóżnorodność, holizm ekologiczny

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Kowalska, S. (2026). OCHRONA JASKIŃ W ŚWIETLE PRAWA. Zeszyty Prawnicze, 26(2), 95–118. https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.2.05

Cited by / Share


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.