Terminologiczne znaczenie wyrażeń „duchowny” „osoba duchowna” i „osoba zakonna” na gruncie polskiego prawa państwowego. Uwagi w aspekcie praktyki stosowania prawa w odniesieniu do zasadniczych systemów religijnych w świecie

Mariusz Grabowski

doi:10.21697/pk.2022.65.4.06

Published: 2023-03-31

Vol. 65 No. 4 (2022)

The terminological meaning of the expressions “clergyman,” “cleric,” and “religious person” under Polish state law. Remarks from the perspective of the practical application of the law in relation to the major religious systems of the world

Mariusz Grabowski

Prawo Kanoniczne

Section: Articles and dissertations

https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.4.06

Abstract

In common understandings, a "clergyman" is a "more important" member of a given religious community, due to his position in this community. This position results from holding a specific office or function in a religious community. Understood in this way, the clergyman differs from other "ordinary" or "secular", i.e. non-spiritual members of the community. The concept of a clergyman is not defined in state law. The exception is such legal systems in which we are dealing with the sacralization of the law. In the latter case, the state law also contains religious norms. In the first situation, the state law refers to the definition of a clergyman contained in the law of a religious community recognized by the state (church, religious association). In the second situation, the definition of "clergyman" is included in state law and is usually transferred from the law of a religious community. It can be assumed that a "clergyman" is a person whose status results from the provisions of the law of a given church or religious association.

Keywords:

clergyman, Church, religion, religious association, priest, bishop, religious, religious order, religious law

Download files

Citation rules

Grabowski, M. (2023). The terminological meaning of the expressions “clergyman,” “cleric,” and “religious person” under Polish state law. Remarks from the perspective of the practical application of the law in relation to the major religious systems of the world. Prawo Kanoniczne, 65(4). https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.4.06

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

References

Bibliografia
Google Scholar

Akty prawne
Google Scholar

Konstytucja RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.)
Google Scholar

Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz.U. 1998 nr 51 poz. 318).
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 265).
Google Scholar

Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.)
Google Scholar

Kodeksu postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.)
Google Scholar

Kodeksu postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz.1375 ze zm.)
Google Scholar

Kodeksu rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.)
Google Scholar

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. prawo o aktach stanu cywilnego tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1378 ze zm.)
Google Scholar

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.)
Google Scholar

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.)
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2540 ze zm.)
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1966)
Google Scholar

Ustawa z 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 544)
Google Scholar

Ustawa z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 509)
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 1999 r. w sprawie rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Dz. U. z 1999 r. Nr 38 poz. 374)
Google Scholar

Literatura
Google Scholar

Abramowicz Aneta, „Przedmiotowy zakres wolności religijnej”. Studia z Prawa Wyznaniowego 2007 t. 10, s. 325-352.
Google Scholar

Bielecki Marek, „Uzewnętrznianie przekonań́ religijnych”, [w:] Leksykon prawa wyznaniowego 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, Warszawa 2014, s. 490- 497
Google Scholar

Bielecki Marek, Wolność religijna, [w:] Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć (red.) A. Mezglewski, Warszawa 2014, s. 513–514;
Google Scholar

Cenalmor Daniel, Miras Jorge, Prawo kanoniczne, Warszawa, 2022, s. 232-288.
Google Scholar

Dudziak Jan, Gwarancje wolności religijnej w Konkordacie zawartym między Stolicą Apostolską a Rzeczypospolitą Polską w 1993, Tarnów 2002.
Google Scholar

Góralski Wojciech, Wstęp do prawa wyznaniowego, Płock 2023.
Google Scholar

Grabowski, Mariusz, Prawne aspekty działalności publicznej duchownych, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2018, t. 21, s. 51-74. DOI: https://doi.org/10.31743/spw.197
Google Scholar

Kroczek Piotr, Prawo wewnętrzne związków wyznaniowych w perspektywie organów władzy publicznej. Klauzule generalne, Kraków 2017, s. 25. DOI: https://doi.org/10.15633/9788374385749
Google Scholar

Krukowski Józef, Konkordaty współczesne. Doktryna, Teksty (1964-1994), Warszawa, 1995, s. 79 i n.
Google Scholar

Krukowski Józef, Polskie prawo wyznaniowe, Warszawa 2007, s. 137–138.
Google Scholar

Majchrzak Bartosz, Charakter prawny wpisu do rejestru związków wyznaniowych, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2014, t. 6, s. 45.
Google Scholar

Mezglewski Artur. „Pojęcie «duchownego» w przepisach prawa polskiego o zawieraniu małżeństw”, Studia Prawa Wyznaniowego 2001, t. 2, s. 3-26
Google Scholar

Mezglewski Artur, Nieścisłości terminologiczne w przepisach prawa polskiego a zawieranie małżeństw wyznaniowych ze skutkami cywilnymi i ich praktyczne konsekwencje, „Ius Matrimoniale” 2005, t. 10, s. 193-206. DOI: https://doi.org/10.21697/im.2005.10(16).09
Google Scholar

Mezglewski Artur, Misztal Henryk, Stanisz Piotr, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2011
Google Scholar

Misztal Henryk, Kościelne pojęcie wolności religijnej, a ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, „Kościół i Prawo” 1993, t. 11, s. 103-122.
Google Scholar

Orzeszyna Krzysztof, Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej a wartości religijne, „Prawo–Administracja–Kościół” 2002, t. 2-3(10-11), s. 175-195.
Google Scholar

Pietrzak Michał, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2010, s. 299
Google Scholar

Rakoczy Bartosz, Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa 2008.
Google Scholar

Rakoczy Bartosz, Tajemnica spowiedzi w polskim postepowaniu cywilnym, karnym i administracyjnym, Przegląd Sądowy 2003, Nr 11-12, s. 126-138.
Google Scholar

Theisen Otto „Doświadczenia i perspektywy” [w:]: Krukowski Józef , Theissen Otto (red.), Kultura i prawo. Tom III. Religia i wolność religijna w Unii Europejskiej”, Lublin 2003, s. 217-230.
Google Scholar

Tunia Anna, „Duchowny”, w: Leksykon prawa wyznaniowego 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, Warszawa 2014, s. 62-69
Google Scholar

Warchałowski Krzysztof, „Ochrona prawa do wolności religijnej w prawie traktatowym Unii Europejskiej, Studia z Prawa Wyznaniowego 2004, t. 7, s. 5-18.
Google Scholar

Zieliński Tadeusz, Pojęcie religii, wyznania, związku wyznaniowego i kościoła w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, „Prawo i Religia” 2007, t. 1, s. 34.
Google Scholar

Zubert Bronisław Wenanty, Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r., t. 2, cz. III (Księga II. Lud Boży. Część IIl. Instytuty życia konsekrowanego i stowarzyszenia życia apostolskiego), Lublin 1990, s. 113-157.
Google Scholar