Mission or Pragmatism? The Migrating World of Cistercian Monks in the 12th and 13th Centuries: Some Observations

Jolanta M. Marszalska

doi:10.21697/sc.2026.33.1.2

Published: 2026-10-26

Vol. 33 No. 1 (2026)

Mission or Pragmatism? The Migrating World of Cistercian Monks in the 12th and 13th Centuries: Some Observations

Jolanta M. Marszalska

Saeculum Christianum. Historical Writings

Section: Rozprawy i Artykuły

https://doi.org/10.21697/sc.2026.33.1.2

Abstract

In the history of the Western European cultural sphere of medieval Europe, the period from the late 11th to the 13th century marks an era of profound transformation in various areas of spiritual, cultural, and social life. One of the religious Orders that emerged during this time, both influenced by and contributing to these changes, was the Cistercian Order. The territorial expansion of the Order clearly indicates that by no later than the mid-12th century, the Cistercians had become a pan-European Order with its center in Burgundy. This had a beneficial impact on the cultural landscape of medieval (and later) Europe, as Cistercian monasteries became sources of new inspiration in various aspects of contemporary life. They fulfilled a historical mission of monastic renewal while maintaining the necessary pragmatism in their foundation activities. This phenomenon was also evident in the Polish lands, where it became part of a historical, spiritual, and cultural process of monastic foundations – one of undeniable significance for the interpenetration of cultures and migration movements.

Keywords:

Cistercians, Bernard of Clairvaux, monastic foundations, monasteries, migration

Most read articles by the same author(s)

1 2 > >>

Download files

PDF

Citation rules

Marszalska, J. M. (2026). Mission or Pragmatism? The Migrating World of Cistercian Monks in the 12th and 13th Centuries: Some Observations. Saeculum Christianum. Historical Writings, 33(1), 17–25. https://doi.org/10.21697/sc.2026.33.1.2

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Bruski K., Konieczny A., Pogódki – Pelplin in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 300–313.
Google Scholar

Dekański D.A., Wetesko L., Oliwa, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 268–280.
Google Scholar

Demurger A., Die Templer. Aufstieg und Untergang 1118–1314, Munich 1993.
Google Scholar

Dinzelbacher P., Bernard von Clairvaux. Leben und Werk des beruhmten Zisterziensers, Darmstadt 1998.
Google Scholar

Eberl I., Cystersi. Historia zakonu europejskiego, Kraków 2011.
Google Scholar

Exordium Parvum, “Regina Mundi.” Biuletyn Polskiej Kongregacji Cystersów, 2/1989, p. 19–34. Quoted in: A.M. Wyrwa, Powstanie zakonu cystersów i jego rozwój na ziemiach polskich w średniowieczu, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 1, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 27–54.
Google Scholar

Heimbucher M., Die Orden und Kongregationen der katholischen Kirche, 2nd ed., Paderborn 1965.
Google Scholar

Jarzewicz J., Rymar E., Kołbacz, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 135–148.
Google Scholar

Jarzewicz J., Rymar E., Mironice, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 251–255.
Google Scholar

Kłoczowski J., Wspólnoty chrześcijańskie. Grupy życia wspólnego w chrześcijaństwie zachodnim od starożytności do XV wieku, Kraków 1964.
Google Scholar

Kłoczowski J., Ruchy reformatorskie w chrześcijaństwie zachodnim w XI wieku, “Znak”, 14/1964, no. 97–98, p. 947–977.
Google Scholar

Kostrzański H., Dziedzictwo białych mnichów, Szczyrzyc 1991.
Google Scholar

Kurnatowska Z., Rola klasztoru benedyktynów w Lubiniu w organizacji osadnictwa Wielkopolski wczesnośredniowiecznej, in: Klasztor w kulturze średniowiecznej Polski, eds. A. Pobóg-Lenartowicz, M. Derwich, Opole 1995, p. 41–46.
Google Scholar

Kwiatkowski S., Powstanie i kształtowanie się chrześcijańskiej mentalności religijnej w Polsce w XII wieku, Warszawa–Poznań–Toruń 1980.
Google Scholar

Kwiatkowski S., Moralne i społeczne innowacje etosu mendykanckiego w trzynastowiecznej Polsce. Etos cystersów a etos mendykancki, in: Zakony franciszkańskie w Polsce, vol. 1, part 1, Lublin 1983, p. 185–193.
Google Scholar

Lefevre J.A., A propos de la composition des “Instituta Generalis Capituli apud Cistercium.” “Collectanea Ordinis Cisterciensium Reformatorum”, 16/1954, p. 152–182.
Google Scholar

Peugniez B., Routier des Abbayes Cisterciennes de France, Eckbolsheim 1994.
Google Scholar

Popielas-Szultka B., Kalita-Skwirzyńska K., Bukowo Morskie, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 34–41.
Google Scholar

Rymar E., Stolpiak B., Świerszcz T., Bierzwnik, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 2, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 17–33.
Google Scholar

Winkler G.B., Die Ausbreitung des Zisterzienserordens im 12. und 13. Jahrhundert, in: Die Zisterzienser. Ordensleben zwischen Ideal und Wirklichkeit, Bonn 1980, p. 87–92.
Google Scholar

Wyrwa A.M. Cystersi. Geneza, duchowość, organizacja życia w zakonie, in: Cystersi w Polsce, ed. D. Olszewski, Kielce 1990, p. 11–39.
Google Scholar

Wyrwa A.M., Rozprzestrzenianie się zakonu cystersów w Europie Zachodniej i na ziemiach polskich, in: Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, ed. J. Strzelczyk, Poznań 1992, p. 25–54.
Google Scholar

Wyrwa A.M., Powstanie zakonu cystersów i jego rozwój na ziemiach polskich w średniowieczu, in: Monasticon Cisterciense Poloniae. Dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, vol. 1, eds. A.M. Wyrwa, J. Strzelczyk, K. Kaczmarek, Poznań 1999, p. 27–28.
Google Scholar