STATUS SĘDZIÓW TRYBUNAŁÓW HANDLOWYCH W ŚWIETLE ZNOWELIZOWANYCH PRZEPISÓW FRANCUSKIEGO KODEKSU HANDLOWEGO

Michał Mariański

doi:10.21697/zp.2026.26.1.02

Opublikowane: 2026-03-31

Tom 26 Nr 1

STATUS SĘDZIÓW TRYBUNAŁÓW HANDLOWYCH W ŚWIETLE ZNOWELIZOWANYCH PRZEPISÓW FRANCUSKIEGO KODEKSU HANDLOWEGO

Michał Mariański

Zeszyty Prawnicze

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.1.02

Abstrakt

Kodeks handlowy stanowi ważny element francuskich kodyfikacji z początku XIX w. Jednym z istotnych aspektów tej kodyfikacji stało się uregulowanie trybunałów handlowych (fr. tribunaux de commerce) jako jednego z elementów systemu wyspecjalizowanych jurysdykcji pierwszej instancji. Funkcjonowanie takiego sądu wiąże się również z przyznaniem odpowiedniego statusu sędziom w nim orzekającym. W tym aspekcie celem niniejszych badań będzie wskazanie zmian, jakie zaszły w tym zakresie w ramach ostatniej reformy z 2023 r., aby zweryfikować tezę o dostosowaniu tych regulacji do współczesnych wyzwań zarówno w aspekcie bezpieczeństwa prawnego, jak i cyfryzacji życia gospodarczego. Dotychczasowe opracowania odnoszące się do historii bądź organizacji pracy francuskich trybunałów handlowych status sędziów tej instancji traktują w sposób bardzo zdawkowy, nie wspominając już o analizie najnowszych zmian w tym zakresie. Tym samym niniejsza publikacja może stanowić prawnoporównawczy element szerszej dyskusji nad zasadnością wyodrębniania specjalistycznego sądownictwa. Francuski system prawny z uwagi na swoją specyfikę oraz uwarunkowania historyczne może stanowić interesującą inspirację również dla polskiego ustawodawcy.

Słowa kluczowe:

reforma sądownictwa, status sędziów, trybunał handlowy, prawo francuskie

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Mariański, M. (2026). STATUS SĘDZIÓW TRYBUNAŁÓW HANDLOWYCH W ŚWIETLE ZNOWELIZOWANYCH PRZEPISÓW FRANCUSKIEGO KODEKSU HANDLOWEGO. Zeszyty Prawnicze, 26(1), 27–44. https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.1.02

Cited by / Share

Bibliografia

Armand-Prevost M., Fonctionnement et enjeux des tribunaux de commerce au cours des xixe et xxe siecles, Histoire de la justice 17.1/2007, s. 129-144. DOI: https://doi.org/10.3917/rhj.017.0129
Google Scholar

Górak A., Sądy handlowe w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim: powstanie, rozwój, walka o przetrwanie, [w:] Skok w nowoczesność. Księstwo Warszawskie, red. A. Górak, Warszawa 2023, s. 391 i n.
Google Scholar

Kozieł G., ‘Firm’ [Firma] in the Meaning of Polish Legal Language: The Business Name under which the Entrepreneur Operates in Legal and Economic Transactions or an Entrepreneur [Przedsiębiorca]? Selected Comments on the (Un) Reasonableness of the Use of the Word ‘Firm’ [Firma] in Various Substantive Meanings, Białostockie Studia Prawnicze 4/2022, s. 83-100. DOI: https://doi.org/10.15290/bsp.2022.27.04.06
Google Scholar

Jean J.-P., Le modèle français des tribunaux de commerce peut-il (et doit-il) être réformé?, Histoire de la justice 17.1/2007, s. 187-197. DOI: https://doi.org/10.3917/rhj.017.0187
Google Scholar

Jeżewski J., Dystans i perspektywa. Podejście porównawcze jako element metody badawczej Jerzego Stefana Langroda, [w:] Teoria instytucji prawa administracyjnego. Księga pamiątkowa Profesora Stefana Langroda, red. J. Niczyporuk, Lublin–Paryż 2011.
Google Scholar

Klimaszewska A., Francuskie prawo handlowe na przełomie XIX i XX wieku. Kodeks handlowy Napoleona z 1807 r. a jego dekodyfikacja, Zeszyty Prawnicze 11.2/2011, s. 189-206. DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2011.11.2.10
Google Scholar

Klimaszewska A., Code de commerce – francuski Kodeks handlowy z 1807 r., Gdańsk 2011.
Google Scholar

Klimaszewska A., Commercial judiciary on the Polish territories in the 19th century – a repackaged French product or a mock-up?, Revista da Faculdade de Direito da Universidade Federal de Minas Gerais, Universidade Federal de Minas Gerais 74/2019, s. 97-133. DOI: https://doi.org/10.12818/P.0304-2340.2019v74p97
Google Scholar

Leblond T., Souveraineté numérique et cybersécurité de l’Europe, Cahiers de la sécurité et de la justice 55.2/2022, s. 117-133. DOI: https://doi.org/10.3917/csj.055.0117
Google Scholar

Mariański M., Institutional changes in the French financial judiciary (Zmiany instytucjonalne we francuskim sądownictwie finansowym), Studia Iuridica 103/2024, s. 102-116. DOI: https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2024-103.6
Google Scholar

Mariański M., Kompetencje i historia wyodrębnienia francuskiego trybunału handlowego (Tribunal de commerce) jako specjalistycznego sądu pierwszej instancji na poziomie krajowym, Przegląd Prawa Handlowego 2026 (w druku).
Google Scholar

Mariański M., Zmiany w sposobie wyboru oraz w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów trybunałów handlowych we Francji – jako element ewolucji bezpieczeństwa prawnego na poziomie krajowym, Cybersecurity and Law 14.2/2025, s. 129-148.
Google Scholar

Mariański M., Piechota-Oloś E., Prawno-porównawcze aspekty regulacji zakresu tajemnicy skarbowej, Studia Prawnoustrojowe 68/2025, s. 305-320. DOI: https://doi.org/10.31648/sp.11117
Google Scholar

Tokarczyk R., Komparatystyka prawnicza, Warszawa 2008.
Google Scholar

Tusseau G., Droit comparé et théorie générale du droit. Notes sur quelques allers-retours aporétiques, Laval 2021. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv1qp9gr0
Google Scholar

Untermaier C., Les tribunaux de commerce, une juridiction d’exception à la croisée des chemins, Après-demain 30.2/2014, s. 25-26. DOI: https://doi.org/10.3917/apdem.030.0025
Google Scholar

Willemez L., Les conseils de prud’hommes entre activité judiciaire et logiques syndicales. Histoire et sociologie d’une juridiction non-professionnelle (1806-2014), Les Cahiers de la Justice 2.2/2015, s. 157-170. DOI: https://doi.org/10.3917/cdlj.1502.0157
Google Scholar