ARESZT ELEKTRONICZNY JAKO ŚRODEK ZAPOBIEGAWCZY W POSTĘPOWANIU KARNYM – ASPEKTY PRAWNE I PRAKTYCZNE

Kornelia Grabowska-Biernat

doi:10.21697/zp.2026.26.3.5

Opublikowane: 2026-09-25

Tom 26 Nr 3

ARESZT ELEKTRONICZNY JAKO ŚRODEK ZAPOBIEGAWCZY W POSTĘPOWANIU KARNYM – ASPEKTY PRAWNE I PRAKTYCZNE

Kornelia Grabowska-Biernat

Zeszyty Prawnicze

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.3.5

Abstrakt

Niniejszy artykuł ma na celu dokonanie analizy projektu ustawy proponującego wprowadzenie do polskiego systemu prawnego nowego środka zapobiegawczego– aresztu elektronicznego, który ma stanowić mniej dolegliwą alternatywę dla tymczasowego aresztowania. Uzasadnieniem dla jego wprowadzenia jest zbyt częste stosowanie tradycyjnego aresztu, którego nadmierne stosowanie może budzić wątpliwości z perspektywy standardów konstytucyjnych, jak i norm prawa międzynarodowego, a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Autor przedstawia teoretyczne i normatywne podstawy stosowania środków zapobiegawczych, podkreślając znaczenie zasady proporcjonalności i minimalnej ingerencji w wolność jednostki. Nowa instytucja ma wypełnić lukę między środkami wolnościowymi (np. dozorem Policji) a izolacyjnym w postaci tymczasowego aresztowania. Projekt zakłada możliwość zastosowania aresztu elektronicznego zarówno w początkowej fazie postępowania, jak i wobec osób już tymczasowo aresztowanych, jeżeli dalsza izolacja nie jest konieczna. Sąd, rozpoznając wniosek prokuratora o areszt, będzie mógł zamiast niego orzec areszt elektroniczny, o ile spełnione zostaną przesłanki oraz warunki techniczne stosowania tego środka. Podkreślenia wymaga potrzeba zapewnienia pełnych gwarancji procesowych osobom objętym tym środkiem, a także zapewnienie odpowiednich urządzeń technicznych. Urządzenia stosowane w systemie dozoru elektronicznego mają być adaptowane do nowego środka zapobiegawczego. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie stabilnego zaplecza technicznego oraz odpowiedniej infrastruktury, aby środek ten był skuteczny i bezpieczny. Areszt elektroniczny ma istotny potencjał jako nowoczesny, mniej dolegliwy środek zapobiegawczy, lecz wymaga dalszych zmian legislacyjnych, doprecyzowania procedur oraz rozwoju zaplecza technicznego, aby mógł stać się realną alternatywą dla tymczasowego aresztowania w szerszym zakresie spraw.

Słowa kluczowe:

tymczasowe aresztowanie, środki zapobiegawcze, areszt elektroniczny, dozór elektroniczny

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Grabowska-Biernat, K. (2026). ARESZT ELEKTRONICZNY JAKO ŚRODEK ZAPOBIEGAWCZY W POSTĘPOWANIU KARNYM – ASPEKTY PRAWNE I PRAKTYCZNE. Zeszyty Prawnicze, 26(3), 93–115. https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.3.5

Cited by / Share

Bibliografia

Bafa J., Bednarzak J., Flemming M., Kalinowski S., Kempisty H., Siewierski M.,
Google Scholar

Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 1971.
Google Scholar

Bogacki P., Olężałek M., Dozór elektroniczny jako środek ograniczenia przeludnienia
Google Scholar

w polskich zakładach karnych, Wiedza Prawnicza 4/2014, s. 100-105.
Google Scholar

Janiszewski B., Dolegliwość jako element współczesnej kary, [w:] Przestępstwo – kara – polityka kryminalna. Problemy tworzenia i stosowania prawa. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Tomasza Kaczmarka, red. J. Giezek, Kraków 2006, s. 37-40.
Google Scholar

Kiełtyka A., Ważny A., Ustawa o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Komentarz, Warszawa 2011, art. 8a, Legalis.
Google Scholar

Kodeks karny wykonawczy. Komentarz5, red. J. Lachowski, Warszawa 2023, art. 43 la, Legalis.
Google Scholar

Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, Warszawa 2025, Legalis.
Google Scholar

Konstytucja RP, I, Komentarz do art. 1-86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016, Legalis.
Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, II, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016, Legalis.
Google Scholar

Kosonoga J., Areszt domowy jako nowy środek zapobiegawczy w proponowanych
Google Scholar

zmianach legislacyjnych, Ius Novum 2/2010, s. 118-127.
Google Scholar

Krajewski R., Odpowiedzialność karna za uszkodzenie urządzeń służących do
Google Scholar

wykonywania dozoru elektronicznego, Prokuratura i Prawo 2/2020, s. 5-15.
Google Scholar

Krzymuski E., Wykład procesu karnego, Kraków 1922.
Google Scholar

Łyżwa A., Dozór elektroniczny jako forma wykonywania kary pozbawienia wolności, Probacja 3/2022, s. 117-127.
Google Scholar

Myrna B., Dozór elektroniczny. Zagadnienia ogólne i kilka uwag dotyczących jego wdrożenia do polskiego ustawodawstwa karnego, Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego 27/2011, s. 250-255.
Google Scholar

Piasecki K., Zarys sądowego prawa procesowego, Warszawa 2009.
Google Scholar

Piszczek M., Odpowiedzialność karna za zachowania polegające na uchylaniu się od wykonywania dozoru elektronicznego, Probacja 3/2021, s. 29-70.
Google Scholar

Róg J., Wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego a prawo do zabezpieczenia społecznego, PiP 2/2012, s. 85.
Google Scholar

Sopiński M., Zakres przedmiotowy SDE i środki techniczne służące do jego wykonywania, [w:] Analiza i oceny funkcjonowania systemu dozoru elektronicznego w Polsce w latach 2013-2017, red. T. Przesławski, Warszawa 2020, s. 25-28.
Google Scholar

Stosowanie prawa Unii Europejskiej, I, red. A. Wróbel, Warszawa 2011.
Google Scholar

Szczygieł G., Wykonywanie kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego a przeludnienie zakładów karnych, [w:] Aktualne problemy prawa karnego. Księga pamiątkowa z okazji jubileuszu 70. urodzin Profesora Andrzeja J. Szwarca, red. Ł. Pohl, Poznań 2009, s. 576-580.
Google Scholar

Waltoś S., Hofmański P., Proces karny, Warszawa 2008
Google Scholar