Mazovians in Offices in the Bełz Land in the 14th and 15th Centuries

Waldemar Graczyk

doi:10.21697/sc.2026.33.1.4

Pubblicato il: 2026-10-26

V. 33 N. 1 (2026)

Mazovians in Offices in the Bełz Land in the 14th and 15th Centuries

Waldemar Graczyk

Saeculum Christianum. Pismo Historyczne

Sezione: Rozprawy i Artykuły

https://doi.org/10.21697/sc.2026.33.1.4

Abstract

The rule of the Mazovian Piasts in the land of Bełz lasted from 1387/8 to 1462. Legally, the land of Bełz was treated in the same manner as other Mazovian territories. It is difficult to fully reconstruct the personal composition of the local administration, especially since the first mentions of some offices date from the period after Bełz was incorporated into the Crown in 1462. This pertains to offices such as cześnik (1634), łowczy (huntmaster) (1523), miecznik (swordbearer) (1637), pisarz (scribe) (1462), podczaszy (cupbearer) (1574), podstoli (1635), skarbnik (treasurer) (1635), stolnik (pantler) (1506), and wojski mniejszy (lesser standard-bearer) (1766). For the Mazovian period, we have earlier mentioned of offices such as chorąży (ensign) (1456), kasztelan (castellan) (1427), podkomorzy (chamberlain) (1426), podsędek (deputy district judge) (1436), sędzia (judge) (1435), starosta (starost) (1384), wojewoda (voivode) (1435), and wojski większy (major standard-bearer). The study focuses exclusively on individuals of Mazovian origin who held offices in the land ruled by the dukes of Mazovia. During the period under discussion, a considerable number of Mazovians held offices in the Bełz land, which was under Mazovian rule from 1387/8 to 1462. Aleksander Świeżawski emphasized the particular significance of the Bełz land compared to Mazovia, describing it as especially profitable in contrast to the sandy soils of western Mazovia. It is therefore unsurprising that Duke Siemowit IV actively pursued colonization and settlement in the region, founding the towns of Busk in 1411, Tyszowce in 1419, and Sokal in 1424. By appointing Mazovians to starost and land offices and granting them estates, he built an efficient system of governance and secured the loyalty of his Mazovian subjects. Notable Mazovians holding office in the region included chancellors of Ruthenia (Grzymisław of Krzykos, Czambor of Iłów, Stanisław Pawłowski, Mikołaj Mnich of Wiśniowa), starosts of Bełz (Paweł of Radzanów, Jan Ćwikliński, Andrzej Wydżga, Jan of Załuski, Stanisław of Żuromin), starosts of Busk (Stanisław Rogożewski, Wacław of Słubica), chamberlain of Bełz (Gotard of Falęcice), castellan of Bełz (Jan Magiera), and district officer of Bełz (Mikołaj Łaźniewski of Łaźniewo).

Puoi leggere altri articoli dello stesso autore/i

1 2 > >>

Scarica file

PDF (English)

Regole di citazione

Graczyk, W. (2026). Mazovians in Offices in the Bełz Land in the 14th and 15th Centuries. Saeculum Christianum. Pismo Historyczne, 33(1), 38–45. https://doi.org/10.21697/sc.2026.33.1.4

##plugins.themes.libcom.share##

Licenza

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non opere derivate 4.0 Internazionale.

Riferimenti bibliografici

Articuli Vladislao Regni Poloniae a ducibus Masoviae traditi Sandomiriae A.D. 1426, in: Monumenta Poloniae Historica, vol. 6, ed. W. Kętrzyński, Kraków 1893, p. 628–641.
Google Scholar

Calendarium Plocensae, in: Monumenta Poloniae Historica, vol. 5, Warszawa 1961, p. 444–461.
Google Scholar

Długosz, Historia Poloniae, book 12, ed. A. Przeździecki, vol. 5, Kraków 1878.
Google Scholar

Iura Masoviae terrestria, ed. J. Sawicki, vol. 1, Warszawa 1972.
Google Scholar

Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, eds. H. Gmitorek, R. Szczygieł, Kórnik 1992.
Google Scholar

Wiadomość historyczna o rodzie Świnków oraz rodowód pochodzącej od nich rodziny Zielińskich herbu Świnka, compiled by G. and J. Zieliński, part 1, Toruń 1880.
Google Scholar

Volumina Legum. Przedruk zbioru praw staraniem xx Pijarów w Warszawie od roku 1732 do 1782, vol. 1: 1347–1547, eds. Z. Kaczmarczyk [et al.], Petersburg 1859.
Google Scholar

Bieńkowski L., Działalność organizacyjna biskupa Jana Biskupca w diecezji chełmskiej (1417–1452), „Roczniki Humanistyczne”, 7/1958, no. 2, p. 187–256.
Google Scholar

Grabowski J., Dynastia Piastów mazowieckich, Warszawa 2012.
Google Scholar

Grabowski J., Intelektualiści w kancelarii książęcej na Mazowszu w XIV i pierwszej połowie XV wieku. Ze studiów nad średniowieczną elitą umysłową na ziemiach polskich, in: Genealogia — stan i perspektywy badań nad społeczeństwem Polski średniowiecznej na tle porównawczym, eds. J. Pakulski, J. Wroniszewski, Toruń 2003, p. 211-231.
Google Scholar

Grabowski J., Najstarsze przywileje książąt mazowieckich dla Szreńska, „Średniowiecze Polskie i Powszechne”, 4/2007, p. 129–132. DOI: https://doi.org/10.31261/SPiP.2007.04.07
Google Scholar

Grabowski J., Poczet książąt i księżnych mazowieckich, Kraków 2019.
Google Scholar

Grabowski J., Uzupełnienia i uwagi do „Spisu urzędników mazowieckich z lat 1341–1462” (Na marginesie książki Anny Supruniuk, Mazowsze Siemowitów), „Studia Źródłoznawcze”, 53/2015, p. 169–183. DOI: https://doi.org/10.12775/SZ.2015.11
Google Scholar

Graczyk W., Paweł Giżycki, biskup płocki 1439–1463, Płock 1999.
Google Scholar

Graczyk W., Pawłowski Stanisław bp, ur. ok. 1390, zm. 19 IV 1439, in: Encyklopedia Katolicka, vol. 15, ed. E. Gigilewicz, Lublin 2011, col. 165–166.
Google Scholar

Grzybowski M.M., Zygner L., Episkopat płocki w latach 1075–2015, Płock 2023.
Google Scholar

Janeczek A., Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego. Województwo bełskie od schyłku XIV do początku XVII w., Warszawa 1993.
Google Scholar

Herod P., Rozwój prawa mazowieckiego na tle przeobrażeń polityczno-ustrojowych Mazowsza do XVI wieku, Kraków 2016.
Google Scholar

Kozłowski, Dzieje Mazowsza za panowania książąt, Warszawa 1858.
Google Scholar

Książęta mazowieccy z domu Piastów (ważniejsze postacie). Tablica, comp. S.K. Kuczyński, in: Dzieje Mazowsza, vol. 1, Pułtusk 2006.
Google Scholar

Pacuski K., Możnowładztwo i rycerstwo ziemi gostynińskiej w XIV i XV wieku, Warszawa 2009.
Google Scholar

Radzimiński A., Prałaci i kanonicy kapituły katedralnej płockiej w XIV i I poł. XV wieku, vol. 2, Toruń 1993.
Google Scholar

Słownik historyczno-geograficzny województwa płockiego w średniowieczu, no. 3, ed. A. Gąsiorowski, Warszawa 1998.
Google Scholar

Słownik historyczno-geograficzny ziemi warszawskiej w średniowieczu, ed. T. Jurek, Warszawa 2013.
Google Scholar

Supruniuk A., Otoczenie księcia mazowieckiego Siemowita IV (1374–1426), Warszawa 1998.
Google Scholar

Świeżawski A., Ziemia bełska. Zarys dziejów politycznych do roku 1462, Częstochowa 1990.
Google Scholar

Świeżawski A., Spór o sukcesję mazowiecką 1462–1468, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego”, Series I, 1970, no. 72, p. 19–34.
Google Scholar

Świeżawski A., Wcielenie ziemi rawskiej, gostynińskiej i bełskiej do Korony (1462), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego”, Series I, 1962, no. 27, p. 35–45.
Google Scholar

Świeżawski A., Wcielenie ziemi sochaczewskiej do Korony (1476), „Przegląd Historyczny”, 67/1976, no. 3, p. 358–368.
Google Scholar

Tęgowski J., Sprawa ruska w stosunkach Siemowita IV z Władysławem Jagiełłą, „Zeszyty Historyczne”, 2/1994, p. 115–127.
Google Scholar

Weber M., Articuli Vladislao Regni Poloniae a ducibus Masoviae traditi Sandomiriae A.D. 1426 jako źródło informacji o stosunkach księcia mazowieckiego Siemowita IV z Władysławem Jagiełło, in: Pierwsze polsko-czeskie forum młodych mediewistów. Materiały z konferencji naukowej Gniezno 27–29 września 2005 roku, eds. J. Dobosz, J. Kujawiński, M. Matla-Kozłowska, Poznań 2007, p. 279–287.
Google Scholar

Żebrowski T., Pawłowski Stanisław (ok. 1390–1439), in: Polski Słownik Biograficzny, vol. 25, ed. E. Rostworowski, Wrocław 1980, p. 510–513.
Google Scholar