Opublikowane: 2025-10-29

Kwestionowanie antropocentryzmu w chrześcijaństwie: Czy Księga Hioba jest zgodna z zasadami etyki środowiskowej?

Zoran Turza
Studia Ecologiae et Bioethicae
Dział: Artykuły naukowe
https://doi.org/10.21697/seb.5870

Abstrakt

W 1967 roku historyk Lynn White wysunął tezę, że religie, a zwłaszcza chrześcijaństwo, w istotny sposób przyczyniły się do degradacji środowiska naturalnego ze względu na swój z natury antropocentryczny światopogląd. Kwestia czy chrześcijaństwo rzeczywiście ma fundamentalnie antropocentryczny charakter, pozostaje jednak przedmiotem intensywnej debaty naukowej. Główna teza niniejszego artykułu zakłada, że chrześcijaństwo należy rozumieć jako system religijny oparty na zasadach etycznych wykraczających poza antropocentryzm. Zamiast utożsamiać się z nim, chrześcijaństwo formułuje swoje normy etyczne poprzez uznanie współzależności wszystkich istot żywych na Ziemi. Współzależność ta znajduje odzwierciedlenie w Bożym zaproszeniu skierowanym do ludzi i całego stworzenia, by pozostawało z Nim w komunii. W tym kontekście chrześcijańska koncepcja człowieka opiera się na przekonaniu, że człowiek istnieje w relacji z Bogiem, bliźnimi oraz – szerzej – z całym światem natury. Teza ta zostaje zweryfikowana poprzez analizę, czy starotestamentowa Księga Hioba opowiada się za antropocentryzmem. Dokładniej mówiąc, artykuł bada, w jaki sposób księga ta wpisuje się w dwa fundamentalne założenia etyki środowiskowej: ideę dobra istnienia oraz koncepcję wartości wewnętrznej. Wyniki analizy wskazują, że Księga Hioba w dużej mierze pozostaje zgodna z zasadami etyki środowiskowej, co sugeruje, iż typowe zarzuty wobec antropocentryzmu nie mogą być bezpośrednio odnoszone do chrześcijaństwa. Analiza ta potwierdza, że chrześcijaństwo wykracza poza ramy antropocentryzmu, ukazując obraz człowieka, którego nie sposób zrozumieć bez odniesienia do relacji ustanowionych przez Boga między ludźmi, ich bliźnimi i całym stworzeniem.

Słowa kluczowe:

antropocentryzm, ekoteologia, Księga Hioba, dobro istnienia, wartość wewnętrzna, chrześcijaństwo i ekologia, Biblia i ekologia, religia i ekologia

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Turza, Z. (2025). Kwestionowanie antropocentryzmu w chrześcijaństwie: Czy Księga Hioba jest zgodna z zasadami etyki środowiskowej?. Studia Ecologiae Et Bioethicae. https://doi.org/10.21697/seb.5870

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.