Fenomenologiczna kategoria świata życia codziennego jako przesłanka eksplikacji sensów edukacji

Jarosław Gara

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/fp.2017.2.11

Abstrakt


Sformułowany problem opiera się na próbie przybliżenia trzech zasadniczych zagadnień, wyrażonych w trzech pytaniach i przynależnych im perspektywach problemowych: 1. Jakie są podstawowe przesłanki fenomenologicznych nastawień badawczych?; 2. Jak jest rozumiana fenomenologiczna kategoria świata życia codziennego?; 3. W jaki sposób fenomenologiczna kategoria świata życia codziennego pozwala na ujmowanie i rozjaśnianie sensów edukacji? Fenomenologia świata życia codziennego, rozwijana przez Edmunda Husserla w ostatnim okresie jego twórczości, opiera się na założeniu, że ów świat przeżywany jest właściwym i nieredukowalnym punktem wyjścia dla nauk humanistycznych i społecznych. Jest to bowiem wspólny świat codziennych sytuacji i praktycznego działania.W tym też kontekście odnoszę się do fenomenu edukacyjnych preliminariów i imponderabiliów oraz rozpatruję kwestie sensotwórczości doświadczenia paradoksalności, aporetyczności i dialektyczności rozwoju człowieka. To zaś daje to podstawę do ujmowania tytułowych sensów edukacji jako swoistego egzystencjalnego doświadczenia odysei.


Słowa kluczowe


fenomenologia świat życia codziennego, filozofia edukacji, egzystencjalne aporie, myślenie paradoksami, edukacja jako odyseja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ablewicz K. (2003). Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Berger P. L., Luckmann T. (2000). Społeczne tworzenie rzeczywistości. Niżnik J. (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bollnow O. F. (1983). Anthropologische Pädagogik. Bern: Haupt.

Bollnow O. F. (1989). The Pedagogical Atmosphere, Manen M. van (tłum.). „Phenomenology and Pedagogy”, nr 7.

Conrad-Martius H. (1989). Fenomenologia i spekulacja. Machnacz J. (tłum.). „Roczniki Filozoficzne”, t. XXXIV, z. 1, s. 273–287.

Copei F. (1969). Der Fruchtbare Momente im Bildungsprozess. Heidelberg: Quelle & Mayer.

Depraz N. (2010). Zrozumieć fenomenologię. Konkretna praktyka. Czarnecka A. (tłum.). Warszawa: Oficyna Naukowa.

Gara J. (2015). Fenomenologiczne inspiracje hermeneutycznego rozjaśniania fenomenu edukacji. „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 2–3.

Gara J. (2016). Egzystencjalne doświadczenie aporii sensu swojskości i zadomowienia w świecie życia codziennego. W: Melosik Z., Szymański M. J. (red.). Tożsamość w warunkach zmiany społecznej. Warszawa: Wydawnictwo APS.

Gara J. (2017a, w druku). Egzystencjalna problematyzacja poszukiwania, poznawania i tworzenia samego siebie. W: Dudzikowa M., Tanaś M. (red.). Poszukiwanie, poznawanie i tworzenie samego siebie.

Gara J. (2017b, w druku). Husserlowski świat życia codziennego i jego znaczenie edukacyjne, „Studia Edukacyjne”.

Husserl E. (1976). Kryzys nauki europejskiej a transcendentalna fenomenologia. Szewczyk J. (tłum.). „Studia Filozoficzne”, nr 9, s. 93–121.

Husserl E. (1989). Wykłady z fenomenologii wewnętrznej świadomości czasu. Sidorek J. (tłum.). Warszawa: PWN.

Husserl E. (1993). Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia. Sidorek J. (tłum.). Warszawa: Fundacja Aletheia.

Husserl E. (2000a). Badania logiczne, t. II, cz. I, Sidorek J. (tłum.). Warszawa: PWN.

Husserl E. (2000b). Badania logiczne, t. II, cz. II, Sidorek J. (tłum.). Warszawa: PWN.

Husserl E. (2006). Badania logiczne, t. I. Sidorek J. (tłum.). Warszawa: PWN.

Husserl E. (2013). Doświadczenie i sąd, Baran B. (tłum.). Warszawa: Fundacja Aletheia.

Ingarden R. (1963). Z badań nad filozofią współczesną. Warszawa: PWN.

Ingarden R. (1970). Co jest nowego w ostatniej pracy Husserla? „Studia Filozoficzne”, nr 4–5, s. 3–14.

Ingarden R. (1971). U podstaw teorii poznania, cz. 1. Warszawa: PWN.

Krasnodębski Z., Nellen K. (1993). Wstęp. W: Krasnodębski Z., Nellen K. (red.). Świat przeżywany. Fenomenologia i nauki społeczne. Warszawa: PIW.

Krüger H.-H. (2005). Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu. Sztobryn D. (tłum.). Gdańsk: GWP.

Langeveld M. J. (1983). Reflections on Phenomenology and Pedagogy. „Phenomenology and Pedagogy”, nr 1/1, s. 5–10.

Langeveld M. J. (1984). How Does the Child Experience the World of Things? „Phenomenology and Pedagogy”, nr 2/3, s. 215–223.

Lippitz W. (2005). Różnica i obcość. Studia fenomenologiczne w obrębie nauki o wychowaniu. Murzyn A. (tłum.). Kraków: Oficyna Wydawnictwo „Impuls.

Loch W. (1986). Possibilities of the Father Role. „Phenomenology and Pedagogy”, nr 4/3, s. 66–77.

Lyotard J. F. (2000). Fenomenologia. Migasiński J. (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo KR.

Manen M. van (1979). The phenomenology of pedagogic of observation. „The Canadian Journal of Education”, nr 4/1, s. 5–16.

Manen M. van (1990). Researching Live Experience. Human Science for An Action Sensitive Pedagogy. New York: State University of New York Press.

Meyer-Drawe K. (1986). Kaleidoscope of Experiences: The Capability to be Surprised by Children. „Phenomenology and Pedagogy”, nr 4/3, s. 48–55.

Meyer-Drawe K. (1997). Education, W: Embree L. (red.), Encyclopedia of phenomenology. Dordrecht–Boston–London: Kluwer Academic Publishers.

Michalski K. (1998). Heidegger i filozofia współczesna. Warszawa: PIW.

Patočka J. (1986). Świat naturalny jako problem filozoficzny. Zychowicz J. (tłum.). W: tenże, Świat naturalny i fenomenologia. Kraków: PAT.

Patočka J. (1993). Filozofia kryzysu nauki według Edmunda Husserla i jego koncepcja fenomenologii „świata przeżywanego”. Zychowicz J. (tłum.). W: Krasnodębski Z., Hellen K. (red.). Świat przeżywany. Warszawa: PIW.

Pulkowska M. (1979). Otto Friedrich Bollnow – filozof zaufania do świata. „Znak”, nr 11.

Reinach A. (2005). O fenomenologii, „Fenomenologia”, nr 3, s. 117–138.

Ricoeur R. (1996). Fenomenologia i hermeneutyka: wychodząc od Husserla…, Drwięga M. (tłum.). „Kwartalnik Filozoficzny”, t. XXIV, z. 3, s. 149–181.

Rolewski J. (1999). Husserlowska kategoria a priori świata przeżywanego. W: Czerniak S., Rolewski J. (red.). Studia z filozofii niemieckiej, t. 3: Współczesna fenomenologia niemiecka. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Rożdżeński R. (1998). Husserl i problem tak zwanej ogólnej naoczności. „Logos i Ethos”, nr 1, s. 13–27.

Scheler M. (1975). Postawa fenomenologiczna. Węgrzecki A. (tłum.). . W: Węgrzecki A., Scheler. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Schütz A. (1989). Fenomenologia i nauki społeczne. Lachowska D. (tłum.) . W: Krasnodębski Z. (red.). Fenomenologia i socjologia. Warszawa: PWN.

Schütz A. (2012). O wielości rzeczywistości. W: tenże, O wielości światów. Jabłońska B. (tłum.). Kraków: Zakład Wydawniczy „NOMOS”.

Schütz, A. (1966). Studies in phenomenological philosophy. Gurwitsch A. (tłum.). The Hague: Nijhoff.

Stróżowski W. (1989). O metodzie fenomenologii. W: Perzanowski J. (red.). Jak filozofować, Warszawa: PWN.

Święcicka K. (1983). Husserl. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Tarkowska E. (2000). Życie codzienne jako kategoria interdyscyplinarna. W: Dudzikowa M., Czerepniak-Walczak M. (red.). Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, t. 5. Gdańsk: GWP.

Zaner R. M. (1975). On the Sense of Method in Phenomenology. W: Pivčević E. (red.). Phenomenology and Philosophical Understending, Cambridge–London–New York–Melbourne: Cambridge University Press.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


ISSN (Print): 2083-6325 

ISSN (Online): 2449-7142