Abstrakt

Prezentowana monografia stanowi ważny głos we współczesnej debacie etycznej dotyczącej ochrony przyrody. Głównym celem opracowania jest przedstawienie koncepcji uniwersalistycznej, pozytywnej i praktycznej etyki cnót środowiskowych. Tego
rodzaju etyka próbuje wykorzystać dziedzictwo starożytnej mądrości filozoficznej do analizy moralnego wymiaru relacji człowiek–środowisko. Wyróżnia się ona na tle innych koncepcji tym, że analizuje tę relację z perspektywy aretologicznej. W ten sposób uzupełnia
wcześniejsze debaty pytaniami o naturę podmiotu moralnego i jego zobowiązania wobec środowiska naturalnego. Analizy przeprowadzone w tym studium rozpoczynają się od prezentacji cnót środowiskowych w realizowaniu powinności moralnej człowieka wobec środowiska naturalnego. Natomiast punktem dojścia tych dociekań jest przedstawienie zarysu autorskiej koncepcji etyki cnót środowiskowych, która podkreśla znaczenie uniwersalizmu cnót oraz ich praktycznego i pozytywnego charakteru. W pierwszej części
monografii zostały poddane analizie narodziny etyki cnót środowiskowych w kontekście renesansu etyki cnót w połowie XX wieku. Ponowne odkrycie znaczenia cnót wpłynęło na filozofów zajmujących się zagadnieniami środowiskowymi i skłoniło ich do zastosowania
perspektywy aretologicznej w dyskusji o środowisku naturalnym. Druga część studium zawiera prezentację trzech najważniejszych koncepcji etyki cnót środowiskowych, wypracowanych przez Henry’ego Davida Thoreau, Ronalda Sandlera i Briana Treanora. Po
przeprowadzeniu krytycznej analizy poglądów trzech amerykańskich myślicieli, w trzeciej części monografii autorka przedstawia własną koncepcję etyki cnót środowiskowych, która może służyć jako swego rodzaju uzupełnienie wielu innych teorii etycznych. W jej przekonaniu należy odnowić język cnót, stosując częściej termin „cnota” zamiast słów takich jak „kompetencja”, „postawa” czy „umiejętność”. Niezbędna jest również odpowiednia edukacja moralna, ze szczególnym uwzględnieniem narracji jako narzędzia skutecznego kształtowania moralności.