Opublikowane: 2026-11-09

KLAUZULA SUMIENIA DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH ZAWODY MEDYCZNE – PERSPEKTYWA ETYCZNA I PRAWNA

PAWEŁ LIPOWSKI Profil ORCID autora PAWEŁ LIPOWSKI
Studia Philosophiae Christianae
Dział: Artykuły naukowe
DOI https://doi.org/10.21697/spch.2026.62.A.03

Abstrakt

Praca charakteryzuje zagadnienie podstaw prawnych klauzuli sumienia dla osób klasyfikowanych jako wykonujące zawody medyczne i udzielających świadczeń zdrowotnych w perspektywie etycznej. Uzupełnieniem prezentowanego wywodu są stanowiska przedstawicieli doktryny zarówno etyki, jak i prawa oraz obserwacje praktyczne wynikające ze stosowania analizowanych przepisów prawa, statuujących klauzulę sumienia dla tych osób. Celem podjętej analizy jest zidentyfikowanie implikacji etycznych, które mogą wpływać na rozstrzyganie konfliktu wartości moralnych w stosowaniu klauzuli sumienia w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych in concreto, tj. w sytuacji indywidualnego pacjenta, zwracającego się o zaspokojenie jego konkretnej potrzeby zdrowotnej. Z drugiej strony identyfikacja uwarunkowań prawnych, przedstawiona w pracy, umożliwia wskazanie podstaw prawnych działania podejmowanego w takich warunkach przez personel placówek medycznych, które par excellence rozstrzygają tego rodzaju konflikt wartości. Wyniki przeprowadzonych przez autora badań wskazują, że problematyka powoływania się przez osobę wykonującą zawód medyczny na klauzulę sumienia w relacji z pacjentem, powinna być zawsze rozpatrywana w kontekście wartości chronionej konstytucyjnie jaką
jest wolność sumienia takiej osoby. Mając na uwadze wypływające z niej prawo do sprzeciwu sumienia, podlegające ograniczeniom opartym na kategoriach etycznych, nie sposób także pominąć regulacji prawnych obowiązujących w tym zakresie.
Z kolei odnosząc się do uprawnień osób wykonujących zawody medyczne wskazać należy, że jednocześnie analizowane przepisy prawne wyznaczają granice bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Bezpieczeństwo to powinno być przy tym definiowane w perspektywie zapewnienia ochrony życia i zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie zdrowotne, zwłaszcza w sytuacji bezpośredniego zagrożenia tych dóbr. Oznacza to, że usługi medyczne udzielane w warunkach powoływania się na klauzulę sumienia powinny być dla pacjenta faktycznie dostępne, w konsekwencji udzielone przez inną osobę wykonującą zawód medyczny. Tą drogą zapewniane jest także bezpieczeństwo etyczne jak i prawne dla obu stron, w tak definiowanym, złożonym, procesie udzielania świadczeń zdrowotnych.

Słowa kluczowe:

klauzula sumienia, wolność sumienia, prawo do sprzeciwu sumienia, przepisy prawne, zasady etyczne, osoby wykonujące zawód medyczny

Podobne artykuły

1 2 3 4 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

Zasady cytowania

LIPOWSKI, P. (2026). KLAUZULA SUMIENIA DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH ZAWODY MEDYCZNE – PERSPEKTYWA ETYCZNA I PRAWNA. Studia Philosophiae Christianae, 62(1), 67–94. https://doi.org/10.21697/spch.2026.62.A.03

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.