Open Access Dostęp otwarty  Restricted Access Dostęp przez subskrypcję

REGULACJE PRAWNE DOTYCZĄCE WYKORZYSTYWANIA KOMÓREK MACIERZYSTYCH ORAZ HYBRYD CYTOPLAZMATYCZNYCH W WYBRANYCH KRAJACH EUROPEJSKICH

Maria Szczepaniec, Maria Grotowska, Łukasz Rosiak, Aleksandra Miśkiewicz, Damian Szwedziak

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/zp.2019.19.3.02

Abstrakt


Przedmiotem publikacji jest analiza rozwiązań regulacji prawnych w wybranych państwach europejskich w zakresie badań przeprowadzanych przy użyciu komórek macierzystych o różnym pochodzeniu: z embrionów, hybryd cytoplazmatycznych oraz indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych. Artykuł przedstawia obecną sytuację na gruncie polskiego ustawodawstwa, a następnie omawia zastosowane rozwiązania prawne we Włoszech, Hiszpanii, Niemczech, Austria, Republice Czeskiej, Bułgarii, Szwecji, Danii, Finlandii, Anglii, Francji oraz na Węgrzech. Wybrane kraje posiadają zróżnicowane prawo w zakresie możliwości przeprowadzania badań, począwszy od restrykcyjnych zakazów, poprzez warunkowe dopuszczenie wykorzystywania embrionów bądź cybryd albo indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych, a kończąc na wprowadzeniu do porządku prawnego kompleksowych uregulowań.


Słowa kluczowe


hybrydy cytoplazmatyczne; embriony; komórki macierzyste; indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste; regulacje prawne; prawo karne; eksperyment; prawo europejskie.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bahadur G., Admixed human embryos and stem cells: legislative, ethical and scientific advances, «Reproductive Biomedicine» 17.1/2008, s. 25-32.

Bartel H., Embriologia, Warszawa 2010.

Bartfai Z., Dosa A., Sandor J., National regulations on ethic and research in Hungary, European Commision, Brussels 2013.

Blassime A., Rial-Sebbag E., Regulation of Cell-Based Terapies in Europe: Current Challenges and Emerging Issues, Stem Cells Dev. 2013.

Bosek L., A. Wnukiewicz-Kozłowska A., red. Szczególne świadczenia zdrowotne. System prawa medycznego, II, Warszawa 2018, s. 45-84.

Chauvin T., Chauvin P., Prawo wobec badań nad embrionami ludzkimi: francuskie doświadczenia bioetyczne, [w:] Badania nad embrionami w świetle etyki i prawa, red. t. Stawecki, Warszawa 2012, s. 242-257.

Douglas Sipp and Others, Marketing of unproven stem cell – based interventions. A call to action, Sience «Translational Medicine» 9/2017, s. 1-13.

Galewicz W., Status ludzkiego zarodka a etyka badań biomedycznych, Kraków 2013.

Haoulia N., De l’interdiction de la recherche sur l’embryon et les cellules souches au regime d’autorisation sous condition: Breves remarques sur la protection de la vie humaine dans la loi no 2013-715 du 6 aout 2013, «Medicine & Droit» 2014, s. 23-25.

Mette H., Banks, Repositories and Registries of Stem Cell Lines: The Challenges to Legal Regulation. Translational Stem Cell Research: Issues Beyond the Debate on the Moral Status of the Human Embryo, Springer Publishing Company 2011, s. 251-264.

Mette H., Legitimering af stamcelleforskning: Samspil mellem lovgivning og teknologi. Håbets teknologi: Samfundsvidenskabelige perspektiver på stamcelleforskning i Danmark, eds. L. Koch, K. Høyer, København, Handelshøjskolens Forlag 2007, s. 45-66.

Hennette-Vauchez S., Words count: How interest in stem cells had made the embryo Available – A look at the french law of bioethics, «Medical Law Review» 17/2009, s. 52-75.

Rothmar Hermann J., Retsbeskyttelsen af fostre og befrugtede æg: om håndteringen af retlige hybrider, «København: Djøf/Jurist- og Økonomforbundet» 2008, s. 1-385.

Kędziora R., Odpowiedzialność karna lekarza w związku z wykonywaniem czynności medycznych, Warszawa 2009.

Kubiak R., Prawo medyczne, Warszawa 2014.

Lovell-Badge R., The regulation of human embryo and stem-cell research in the United Kingdom, «Nature Review Molecular Cell Biology» 12/2008, s. 998-1003.

Noronen V., Yamanakas innovation of ips stem cells help combat finnish heart diseases, [w:] Quality of Life with Millennium Innovations, «Academy of Finland» 5/2018, https://taf.f/2018/03/08/yamanakas-innovation-of-ips-stem-cells-help-combat-fnnish-heart-diseases/ [dostęp: 10 kwietnia 2019 r.]

Rolf S., Human embryos and human dignity: differing presuppositions in human embryo research in Germany and Great Britain, «The Heythrop Jurnal» 2012.

Solarino B. and Others, Stem cell therapy: medico-legal perspectives in Italy, Front Cell Neurosci 2015.

Tomova S., Research ethics committees in Bulgaria, [w:] Research ethics committees, data protection and medical research in European countries, eds. D. Beyleveld, D. Townend, J. Wright, Aldershot, Ashgate 2005, s. 27-30.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.