O OBOWIĄZYWANIU ZASADY KONTRADYKTORYJNOŚCI W POSTĘPOWANIU NIEPROCESOWYM: PRZYCZYNEK DO DYSKUSJI

Joanna Misztal-Konecka

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/zp.2016.16.3.06

Abstrakt


The Adversarial Principle in Non-litigious Proceedings: a Contribution to the Discussion
Summary
The adversarial principle has been applicable in Polish non-litigious proceedings since 1964, when the provisions for litigious and non-litigious proceedings in Polish civil law were integrated in one civil code, and later when its procedural law was fundamentally revised and amended. Prior to this change, the applicable provisions were defined in the 1945 Code for non-litigious proceedings, which did not admit the adversary system, viz. the principle that the parties to proceedings collect evidence and produce witnesses, while the court merely assists and supervises. There are only two situations in which under current Polish civil law the inquisitorial system may supersede the adversary ststem. The two exceptions are: 1) when ex officio proceedings may be initiated on the grounds of a legislative act; and 2) when it is in the public interest to initiate an ex officio inquiry.


Słowa kluczowe


zasada kontradyktoryjności; postępowanie nieprocesowe; postępowanie cywilne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Amielańczyk K., U podstaw prawa prywatnego: „Rzymski proces cywilny” i jego zasady (Uwagi na marginesie nowego podręcznika prawa rzymskiego W. Dajczaka, T. Giaro i F. Longchampsa de Bérier), «Gdańskie Studia Prawnicze»

/2010, s. 157-175

Amielańczyk K., Zasada skargowości i zakaz orzekania ponad żądanie stron

w procesie rzymskim, «Gdańskie Studia Prawnicze» 33/2015, s. 33-46

Berutowicz W., O pojęciu naczelnych zasad postępowania cywilnego, «Studia

Cywilistyczne» 1975, s. 27-40

Broniewicz W., Glosa [do wyroku Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000 r., V

CKN 175/00], «Orzecznictwo Sądów Polskich» 7-8/2001, s. 397-398

Broniewicz W., Zasada kontradyktoryjności procesu cywilnego w poglądach

nauki polskiej (1880-1980) [w:] Studia z prawa postępowania cywilnego.

Księga pamiątkowa ku czci Zbigniewa Resicha, red. M. Jędrzejewska,

T. Ereciński, Warszawa 1985, s. 39-53.

Broniewicz W., Marciniak A., Kunicki I., Postępowanie cywilne w zarysie11,

Warszawa 2014

Dajczak W., Giaro T., Longchamps de Bérier F., Prawo rzymskie. U podstaw

prawa prywatnego2, Warszawa 2014

Dobrzański B., Scalenie postępowania spornego z niespornym w projekcie

kodeksu postępowania cywilnego, «Państwo i Prawo» 15.7/1960, s. 41-46

Dolecki H., Ciężar dowodu w polskim procesie cywilnym, Warszawa 1998

Gapska E., Studzińska J., Postępowanie nieprocesowe, Warszawa 2015

Górski A., Dopuszczenie dowodu z urzędu a zarzucalność procesowa tej czynności sądu cywilnego, «Palestra» 46.11-12/2001, s. 43-47

Gudowski J., O kilku naczelnych zasadach procesu cywilnego – wczoraj, dziś,

jutro, [w:] Prawo prywatne czasu przemian. Księga pamiątkowa dedykowana

Profesorowi Stanisławowi Sołtysińskiemu, red. A. Nowicka, Poznań 2005,

s. 1015-1033

Jakubecki A., Glosa [do wyroku Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 r. II CSK

/05], «Orzecznictwo Sądów Polskich» 3/2007, s. 187-191

Jakubecki A., Kontradyktoryjność a poznanie prawdy w procesie cywilnym

w świetle zmian kodeksu postępowania cywilnego, «Przegląd Sądowy»

/1998, s. 63-85

Jakubecki A., Naczelne zasady postępowania cywilnego w świetle nowelizacji

kodeksu postępowania cywilnego, [w:] Czterdziestolecie kodeksu postępowania cywilnego. Zjazd katedr postępowania cywilnego w Zakopanem, Kraków 2006, s. 349-370

Jędrzejewska M., Ogólne zagadnienia postępowania nieprocesowego w świetle praktyki sądowej i doktryny, «Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego» 1987, s. 97-110

Jodłowski J., Zasady naczelne socjalistycznego postępowania cywilnego, w:

Wstęp do systemu prawa procesowego cywilnego, red. J. Jodłowski, Wrocław-

-Warszawa 1974, s. 47-123

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz2, I, red. Z. Resich, W. Siedlecki,

Warszawa 1975

Kodeks postępowania niespornego z orzecznictwem okresu powojennego. Część ogólna oraz przepisy szczegółowe i związkowe, oprac. K. Lipiński, J. Pietrzykowski, Warszawa 1959

Korzan K., Postępowanie nieprocesowe. Część ogólna, Katowice 1983

Korzan K., Postępowanie nieprocesowe2, Warszawa 1997

Korzan K., Teoretyczne podstawy wyodrębniania postępowania nieprocesowego z sądowego postępowania cywilnego, [w:] Zbiór rozpraw z zakresu postępowania cywilnego. Profesorowi Włodzimierzowi Berutowiczowi w 40-lecie pracy naukowej, Wrocław 1990 («Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo» 170/1990), s. 63-78

Krajewski J., Postępowanie nieprocesowe, Toruń 1973

Krajewski J., Stosunek procesu do postępowania nieprocesowego, «Zeszyty

Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Prawo» 7/1967,

s. 19-42.

Kupiszewski H., Prawo rzymskie a współczesność, Warszawa 1988

Lapierre J., Prawo sądu do instruowania procesu z urzędu według kodeksu postępowania cywilnego na tle prawnoporównawczym, [w:] ‘Symbolae Vitoldo

Broniewicz dedicatae’. Księga pamiątkowa ku czci Witolda Broniewicza, red.

A. Marciniak, Łódź 1998, s. 195-204

Litauer J.J., Kodeks postępowania cywilnego. Księga I. Część ogólna oraz przepisy szczegółowe jednolitego postępowania niespornego, Łódź 1946

Litewski W., Podstawowe wartości prawa rzymskiego, Kraków 2001

Lityński A., Spór o postępowanie niesporne (1945-1964), «Miscellanea Historico-Iuridica» 1/2003, s. 53-64

Lubiński K., Istota i charakter prawny działalności sądu w postępowaniu nieprocesowym, Toruń 1985

Lubiński K., Jurysdykcja nieprocesowa w prawie rzymskim a współczesne postępowanie nieprocesowe, [w:] ‘Honeste vivere’… Księga pamiątkowa ku

czci Profesora Władysława Bojarskiego, red. E. Gajda, A. Sokala, Toruń

, s. 119-132

Lubiński K., Uwagi o terminie „postępowanie nieprocesowe”, «Państwo i Prawo» 41.2/1986, s. 79-89

Madaj S., Postępowanie nieprocesowe w sprawach małżeńskich, Warszawa 1978

Malczyk-Herdzina M., Dopuszczalność dowodu z urzędu w procesie cywilnym, «Przegląd Sądowy» 26/2000, s. 59-64

Manowska M., Zasada prawdy materialnej w świetle nowelizacji Kodeksu

postępowania cywilnego, «Prawo Spółek» 12/1999, s. 49-55

Markiewicz K., Zasady orzekania w postępowaniu nieprocesowym, Warszawa

Mądrzak H., O pojmowaniu naczelnych zasad postępowania cywilnego, w:

Proces i prawo. Rozprawy prawnicze, red. E. Łętowska, Wrocław-Warszawa

, s. 387-401

Miączyński A., Ochrona praw jednostki w postępowaniu nieprocesowym,

«Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego» 1979, Prace Prawnicze

, s. 37-68

Miączyński A., Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, «Zeszyty

Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze» 67/1974

Miączyński A., Specyfika postępowania nieprocesowego, [w:] Proces i prawo.

Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Jerzego Jodłowskiego, red. E. Łętowska, Wrocław-Warszawa 1989, s. 403-419

Misiuk T., Problemy integracyjne postępowania działowego, «Palestra»

10/1973, s. 41-55

Misztal-Konecka J., Inicjatywa dowodowa uczestników postępowania

o stwierdzenie nabycia spadku a obowiązek działania sądu z urzędu, [w:]

Role uczestników postępowań sądowych – wczoraj, dziś i jutro, red. D. Gil,

E. Kruk, II, Lublin 2015, s. 35-52

Misztal-Konecka J., The non-litigious proceedings in Polish Law and Roman

‘iurisdictio voluntaria’ (w druku)

Napiórkowski A., Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, «Nowe Prawo»

/1969, s. 736-752

Piasecki K., Postępowanie sporne rozpoznawcze w sprawach cywilnych3, Warszawa 2011

Piekarski M., Stosunek postępowania niespornego do sporego, «Przegląd Notarialny» 3-4/1949, s. 269-290

Pietrzkowski H., Prawo do rzetelnego procesu w świetle zmienionej procedury

cywilnej, «Przegląd Sądowy» 10/2005, s. 37-54

Pietrzykowski T., Wojciechowski B., Równość, prawda i sprawiedliwość

w procesie cywilnym. Rozważania na tle nowelizacji k.p.c., «Palestra» 49.9-

/2004, s. 11-24

Pogonowski P., Znaczenie rzymskich paremii procesowych dla współczesnej

procedury cywilnej, [w:] Starożytne kodyfikacje prawa, red. A. Dębiński,

Lublin 2000, s. 187-198

Resich Z., Istota procesu cywilnego, Warszawa 1985

Resich Z., Na marginesie wytycznych Sądu Najwyższego do art. 236 k.p.c.,

«Nowe Prawo» 5-6/1954, s. 28-37

Resich Z., Trzeci etap reformy prawa procesowego cywilnego, w: Współczesne

tendencje rozwoju procedury cywilne w Europie, red. E. Warzocha, Warszawa 1990, s. 4-25

Resich Z., Zasada dyspozycyjności i kontradyktoryjności w procesie cywilnym

PRL, «Państwo i Prawo» 12.7-8/1957, 56-69

Rylski P., Działanie sądu z urzędu a podstawa faktyczna wyroku cywilnego,

Warszawa 2009

Sawczuk M., O celach i funkcjach postępowania cywilnego procesowego i nieprocesowego (niespornego), [w:] ‘Symbolae Vitoldo Broniewicz dedicatae’.

Księga pamiątkowa ku czci Witolda Broniewicza, red. A. Marciniak, Łódź

, s. 313-329

Sawczuk M., Problem aktywności stron (‘vigilantibus iura scripta sunt’) w postępowaniu cywilnym, «Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego,

Prace Prawnicze. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej»1/1974, s. 115-128

Siedlecki W., Stosunek postępowania spornego do niespornego, «Państwo

i Prawo» 4.2/1949, s. 26-32

Siedlecki W., Zasada kontradyktoryjności (sporności) czy zasada współdziałania podmiotów postępowania cywilnego? «Państwo i Prawo» 30.6/1975, s. 63-75

Siedlecki W., Zasady naczelne postępowania cywilnego w świetle przepisów nowego kodeksu postępowania cywilnego, «Studia Cywilistyczne» 1966, s. 3-43

Siedlecki W., Zasady wymiaru sprawiedliwości i naczelne zasady procesu

cywilnego w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, «Zeszyty Naukowe

Instytutu Badania Prawa Sądowego» 10/1978, s. 34-60

Siedlecki W., Świeboda Z., Postępowanie nieprocesowe, Warszawa 2001

Sporek F., Stępień-Sporek A., Możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu

z urzędu, «Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd Orzecznictwa» 2/2007,

s. 81-89.

Stawarska-Rippel A., Nowe drogi procesu cywilnego. Rozważania na tle problemu ciągłości prawnej pomiędzy Drugą Rzecząpospolitą a Polską Ludową, «Z Dziejów Prawa» 6/2005, s. 155-166

Stempniak A., Postępowanie o dział spadku2, Warszawa 2010

Sychowicz M., Podstawy przekazania spraw cywilnych do trybu nieprocesowego, «Nowe Prawo» 10/1969, s. 1522-1531

Szymura M., Jamroży R., Kontradyktoryjność i prawda w procesie cywilnym,

«Palestra» 565-6/2011, s. 32-38

Świderska A., Zasada kontradyktoryjności w postępowaniu nieprocesowym

(na gruncie kodeksu postępowania cywilnego), «Prawo. Administracja. Zarządzanie» 2/1992, s. 395-425

Uliasz M., Kontradyktoryjne czy inkwizycyjne postępowanie w sprawach o podział majątku wspólnego? «Przegląd Sądowy» 6/2010, s. 41-61

Waligórski M., Polskie prawo procesowe w świetle zasady kontradyktoryjności,

«Studia Cywilistyczne» 1963, s. 4-70

Waśkowski E., Podręcznik procesu cywilnego. 1: Ustrój sądów cywilnych. 2:

Postępowanie sporne, Wilno 1932

Waśkowski E., Zasady procesu cywilnego (z powodu projektu polskiej procedury cywilnej), «Rocznik Prawniczy Wileński» 1930, s. 265-381

Weitz K., System prekluzji a dopuszczenie dowodu przez sąd z urzędu, «Palestra» 53.1-2/2008, s. 253-257

Zieliński A., Postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności

majątkowej małżeńskiej, Warszawa 1992.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.