DOPUSZCZALNOŚĆ SKIEROWANIA ZALECEŃ POKONTROLNYCH DO DYSPONENTA ZABYTKU NIERUCHOMEGO NIEOBJĘTEGO ŻADNĄ Z PRAWNYCH FORM OCHRONY, O KTÓRYCH MOWA W ART. 7 U.O.Z.O.Z.

Krzysztof Sojda

doi:10.21697/zp.2026.26.1.08

Published: 2026-03-31

Vol. 26 No. 1

Admissibility of addressing post-inspection recommendations under Art. 40 par. 1 of the Polish Protection and Care of Historic Monuments Act to the proprietor of an immovable monument not covered by any of the legal forms of protection referred to in Art.

Krzysztof Sojda

Zeszyty Prawnicze

Section: Artykuły

https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.1.08

Abstract

The aim of this article is to discuss the admissibility of a conservation office addressing post-inspection recommendations, as referred to in Art. 40 par. 1 of the Protection and Care of Historic Monuments Act (Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) to the proprietor of an immovable monument entered in the municipal register of monuments or not covered by any of the legal forms of protection. Polish jurisprudence has developed divergent albeit logically sound opinions in this regard, and the publications on the matter do not give a clear answer to the question of the scope of application of the cited provision, which provides grounds for closer consideration of the subject. I conducted the research for this article using the dogmatic legal method, presenting the arguments given by the supporters of each of the solutions adopted in various court decisions, and comparing and contrasting them with the position of the doctrine and with my own observations.

Keywords:

historic monument, post-inspection recommendation, voivodeship conservation officer for historic monuments, conservation supervision, inspection, protection and care of historic monuments

Download files

Citation rules

Sojda, K. (2026). Admissibility of addressing post-inspection recommendations under Art. 40 par. 1 of the Polish Protection and Care of Historic Monuments Act to the proprietor of an immovable monument not covered by any of the legal forms of protection referred to in Art. Zeszyty Prawnicze, 26(1), 139–156. https://doi.org/10.21697/zp.2026.26.1.08

Cited by / Share

References

Cherka M., Antoniak P., Nadzór konserwatorski, [w:] Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, red. M. Cherka, Warszawa 2010, s. 190-232.
Google Scholar

Dobosz P., Ewoluujące prawne formy ochrony zabytków w Polsce, [w:] Prawo ochrony zabytków, red. K. Zeidler, Warszawa-Gdańsk 2014, s. 219-243.
Google Scholar

Ginter A., Michalak A., Ochrona zabytków. Komentarz, Warszawa 2024.
Google Scholar

Jakubowski A., Skutki prawne wpisu do gminnej ewidencji zabytków, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2022, s. 74-97.
Google Scholar

Kowalski W., Zalasińska K., Strategia regulacji prawa ochrony dziedzictwa kulturowego, [w:] Prawo ochrony zabytków, red. K. Zeidler, Warszawa-Gdańsk 2014, s. 56-80.
Google Scholar

Lenczowska-Soboń K., Przestępstwo zniszczenia lub uszkodzenia zabytku, Warszawa 2022.
Google Scholar

Malinowski A., Polski tekst prawny. Opracowanie treściowe i redakcyjne. Wybrane wskazania logiczno-językowe, Warszawa 2012.
Google Scholar

Pabisiak E., Nadzór konserwatorski – propozycje zmian ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, [w:] Prawo ochrony zabytków, red. K. Zeidler, Warszawa-Gdańsk 2014, s. 343-354.
Google Scholar

Sługocki J., Opieka nad zabytkiem nieruchomym. Problemy administracyjnoprawne, Warszawa 2017.
Google Scholar

Soldani A., Jankowski D., Zabytki. Ochrona i opieka. Praktyczny komentarz do nowej ustawy, Zielona Góra 2004.
Google Scholar

Suchy J., Czy wojewódzki konserwator zabytków może dokonywać kontroli zabytków, które są wpisane do ewidencji zabytków, gdy nie są wpisane do rejestru
Google Scholar

zabytków?, Lex 2021.
Google Scholar

Tobor Z., W poszukiwaniu intencji prawodawcy, Warszawa 2013.
Google Scholar

Zalasińska K., Ochrona zabytków nieruchomych, [w:] K. Zalasińska, K. Zeidler, Wykład prawa ochrony zabytków, Warszawa 2015, s. 63-110.
Google Scholar

Zalasińska K., Ochrona zabytków, Warszawa 2010.
Google Scholar

Zalasińska K., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Warszawa 2020.
Google Scholar

Zeidler K., Normatywne podstawy ochrony zabytków w II Rzeczypospolitej, Gdańskie Studia Prawnicze 15/2006, s. 349-356.
Google Scholar

Zeidler K., Pojęcie „dziedzictwa narodowego” w Konstytucji RP i jego prawna ochrona, Gdańskie Studia Prawnicze 12/2004, s. 343-353.
Google Scholar

Zieliński M., Podstawowe zasady współczesnej wykładni prawa, [w:] Teoria i praktyka wykładni prawa. Materiały konferencji naukowej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego odbytej w dniu 27 lutego 2004 roku, red. P. Winczorek, Warszawa 2005, s. 117-125.
Google Scholar

Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2017.
Google Scholar

Zachwatowicz J., Ochrona zabytków w Polsce, Warszawa 1965.
Google Scholar